Marka renginin dört kodu vardır: HEX ve RGB ekran içindir, CMYK kâğıt baskı içindir, Pantone hazır özel mürekkep içindir. Logonuzun mavisini sitede kullandınız, kartvizite bastınız, bir de araç folyosuna uyguladınız. Üçü de biraz farklı göründü. Bu bir hata değil, renklerin doğası. Renkler ekranda ışıkla, kâğıtta mürekkeple, folyoda boyayla üretilir ve her ortam kendi koduna ihtiyaç duyar.
Marka rehberinde bu dört kodu birlikte yazmak, matbaacıyla ya da web geliştiriciyle konuşurken işi çok kolaylaştırır. Aşağıda her birinin ne işe yaradığını anlatıyoruz.
RGB: ekranın dili
RGB, kırmızı, yeşil ve mavi ışığın karışımıyla renk üretir. Ekranlar ışık yaydığı için bu sistemi kullanır. Her kanal 0 ile 255 arasında değer alır. Koyu bir mavi 20, 60, 120 diye yazılır. Üçü de 255 olunca beyaz, üçü de 0 olunca siyah çıkar.
Web sitesi ya da sosyal medya görseli hazırlıyorsanız doğru sistem budur.
HEX: RGB’nin kısa yazımı
HEX kodu RGB değerlerinin onaltılık sistemde yazılmış halidir: bir “#” işareti ve altı karakter. Örneğin #143C78. İlk iki karakter kırmızı, sonraki ikisi yeşil, son ikisi mavi. Bilgi RGB ile aynı.
Rehbere HEX yazmak web ve sosyal medya ekibi için en kullanışlı yoldur, çünkü kodu kopyalayıp yapıştırmak yeter. “Koyu mavi” yazmak yerine kodu yazmak, farklı kişilerin farklı mavileri seçmesini engeller.
CMYK: baskının dili
CMYK; camgöbeği, eflatun, sarı ve siyah mürekkebin karışımıdır. Matbaa bu dört mürekkeple çalışır. Kâğıda basılan her renk, mürekkeplerin yan yana dizilmiş çok küçük noktalarının gözde birleşmesiyle oluşur. Değerler 0-100 arasında yazılır, örneğin C100 M80 Y20 K30.
CMYK’nın üretebildiği renk aralığı RGB’den dar. Ekranda çok parlak görünen bazı tonlar, özellikle neon renkler ve canlı turkuazlar, kâğıtta daha mat çıkar. Baskıya gidecek dosyayı baştan CMYK modunda hazırlamak sürprizleri azaltır.
Pantone: hazır karıştırılmış özel mürekkep
Pantone numaralı bir renk kataloğudur, örneğin Pantone 2955 C. Matbaa numarayı görünce o hazır mürekkebi kullanır ve dört mürekkepli karışım yerine tek bir hazır renk basar. Sonuç, farklı matbaalarda ve farklı tarihlerde de çok tutarlı olur.
Rengi hassas olan işletmeler Pantone’u tercih eder; ambalaj ve giyim etiketi tipik örnek. Maliyeti daha yüksek olabilir, küçük tirajda şart değil. Rengin tam tutması önemliyse karşılığını verir. Numarayı rehberde ayrıca belirtin.
Dört kod yan yana
| Sistem | Nerede kullanılır | Nasıl yazılır |
|---|---|---|
| HEX | Web, arayüz | #143C78 |
| RGB | Ekran, sunum, video | 20, 60, 120 |
| CMYK | Kâğıt baskı, broşür, kartvizit | C100 M80 Y20 K30 |
| Pantone | Hassas baskı, ambalaj, etiket | Pantone numarası |
Bu tabloyu rehberin renk sayfasına koyabilirsiniz. Her renk için dört değer de yazılı olsun. Hepsi. Yalnız birini yazarsanız diğer ortamlarda biri tahminle çeviri yapmak zorunda kalır.
Dönüşüm neden birebir olmaz?
RGB’den CMYK’ya çevirmek bir yaklaşımdır. Bazı renkler karşılık bulmaz ve program en yakın rengi seçer. Kâğıdın türü ve mürekkebin kalitesi de sonucu değiştirir. Mat kuşe ile kraft kâğıt aynı CMYK değerini başka gösterir. İki ortamdaki rengin “birebir aynı” olmasını beklemek gerçekçi değil. “Aynı marka hissini vermesi” doğru hedeftir.
Bunu iyileştirmenin yolu, tasarımcının her ortam için test baskısı alıp onaylı değerleri yazmasıdır. Yani CMYK değerleri otomatik çeviri değil, baskı testiyle doğrulanmış değerler olmalı. Baskıda renk farkına dair ayrıntı için baskıda marka rengi neden farklı çıkar yazısına bakabilirsiniz.
Örnek: bir kafenin turuncusu
Kafenin logosunda canlı bir turuncu var. Sitede HEX #F26A21 gibi bir değerle parlak görünüyor. Kartvizite CMYK’ya çevrilince biraz mat ve kırmızıya çalan bir turuncu çıkıyor. Kafe sahibi memnun değil. Tasarımcı CMYK değerini elle ayarlıyor, sarıyı biraz artırıp eflatunu azaltıyor ve deneme baskısı alıyor. Sonuç ekrandakine daha yakın. Bu ayar rehbere “kartvizit CMYK değeri” olarak yazılıyor ve sonraki baskıda aynı değer kullanılıyor. Tabelada ise folyo üreticisinin renk kataloğundan en yakın numara seçiliyor.
Renk kodunu nereden okursunuz?
Elinizde yalnız logo dosyası varsa kodu dosyadan okuyabilirsiniz. Vektör dosyada tasarım programının renk seçicisi tam değeri gösterir. PNG ya da JPG’de “pipet” aracıyla bir noktadan örnekleme yapılır; sıkıştırma yüzünden değer birkaç ton sapabilir, bu yaklaşık bir okumadır. Orijinal vektör dosyadan okumak her zaman daha güvenilir. Fotoğraftaki ya da ekran görüntüsündeki rengi logo rengi kabul etmeyin; ışık ve sıkıştırma onu kaydırmıştır.
Orijinal dosyaya hiç ulaşılamıyorsa logonun yeniden çizilmesi ve renk kodlarının baştan tanımlanması gerekebilir. Uzun vadede dosya aramaktan ucuzdur.
Tabela ve folyo için ayrı not
Dış mekân uygulamalarında renk sistemi değişir. Tabela, araç giydirme ve vitrin folyosu üreticileri kendi renk kataloglarını kullanır. Elinizdeki CMYK değerini ona çevirmeleri için üreticiye ya yazılı bir örnek ya da Pantone numarası verin. Gün ışığı altında renk farklı görünür, bu yüzden numune parçayı dışarıda, gerçek ışıkta onaylayın. Ekran görüntüsünü referans göstermek yanıltıcıdır; her ekranın parlaklığı ve renk ayarı farklıdır.
Kontrast notu
Renk kodunun yanına kontrast bilgisi eklemek iyi bir pratiktir. Bu renk beyaz zeminde yazı olarak okunuyor mu, koyu zeminde mi? Canlı bazı renkler beyaz üstünde başlık olarak güzel durur ama küçük metinde yetersiz kontrast verir. Rehberde her renk için “beyaz üstünde yalnız büyük başlıkta” gibi kısa bir not yazın.
Rehbere ne yazılır?
Her marka rengi için ad (örneğin “Kafe Turuncusu”) ile HEX ve RGB değerleri, ardından CMYK, varsa Pantone. Bir de kullanım notu: ana renk mi vurgu mu, beyaz zeminde kullanılır mı. Bu bilgiler matbaacı ile web geliştirici arasında ortak dil kurar. Rehberin yapısı için marka kılavuzu nedir, neleri içermeli yazımıza bakabilirsiniz. Kimlik paketinin fiyatını fiyatlar sayfasında görebilirsiniz.
Elinizdeki kodları gözden geçirin
Rehberiniz ya da dosyalarınızda renk kodları eksikse tamamlamak birkaç saatlik iştir. Logodan HEX ve RGB değerlerini çıkarmak kolaydır. CMYK ve Pantone karşılıklarını doğrulamak için deneme baskısı gerekir. İletişim sayfamızdan yazın ya da 0540 022 64 22 numarasından WhatsApp’la logonuzu gönderin; renk sayfanızı birlikte hazırlayalım.