Marka tescil süreci hazırlık, başvuru, kurum incelemesi, yayın ve tescil olmak üzere beş aşamadan geçer. Yayın döneminde üçüncü kişiler itiraz edebilir. Her aşamada ne beklendiğini bilmek süreci çok daha anlaşılır kılar.
“Markamı tescil ettirmek istiyorum ama nereden başlayacağımı bilmiyorum.” Bu cümleyi sık duyuyoruz. Süreç ilk bakışta resmî ve karmaşık görünüyor, oysa mantığı basit.
Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir. Süreleri, ücretleri ve uygulamayı ilgili kurum zaman zaman güncelliyor. Güncel bilgi için resmî kaynağa ve bir marka vekiline başvurmanız gerekir. Biz mantığı ve hazırlığı anlatıyoruz.
Aşama 0: Hazırlık
Başvurudan önce üç şeyi netleştirin: tescil edilecek işaret (ad, logo ya da ikisi), hangi mal ve hizmetler için kullanılacağı (sınıflar) ve ön araştırmanın sonucu. Hazırlık sürecin en çok belirleyen kısmıdır, çünkü sonradan yaşanacak ret ve itiraz riskini büyük ölçüde belirler. Ön araştırma için benzerlik araştırması, sınıf seçimi için sınıf seçimi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Başvuru sahibini de belirleyin: kişi mi şirket mi? Marka başvuru sahibine ait olur. Şirket kuruluyorsa markayı şirket adına tescil ettirmek genellikle daha sağlıklıdır. Bu karar devir ve lisans açısından ileride önem kazanır.
Aşama 1: Başvuru
Başvuru kurumun çevrimiçi sistemi üzerinden yapılır. İşaretin görseli (logo ise dosya), başvuru sahibinin bilgileri, seçilen sınıflar, mal ve hizmet listesi ve ücret ödemesi gerekir. Başvuru tarihi sonraki tüm değerlendirmelerde önem taşıyan “başvuru tarihi” olarak kayda geçer.
Kendi başınıza başvuru yapabilirsiniz ama mal-hizmet listesini ve sınıf seçimini yanlış yapma riski vardır. Bu yüzden birçok işletme bir marka vekiliyle çalışır. Vekil formu hazırlar, kurumla yazışmaları yürütür, süreleri takip eder.
Aşama 2: Kurum incelemesi
Kurum başvuruyu şekil ve içerik bakımından inceler. İşaret marka olabilecek nitelikte mi, yani ayırt edici mi? Tanımlayıcı ya da yanıltıcı mı? Kamu düzenine aykırı bir unsur içeriyor mu? Eksiklik ya da itiraz bildirilirse belirli bir süre içinde cevap vermek gerekir.
Ayırt edicilik sorunları genellikle jenerik adlarda ve sektörü doğrudan anlatan ifadelerde çıkar. “Lezzetli Pide” gibi tanımlayıcı bir ad güçlü marka sayılmayabilir. Ad seçerken ayırt edicilik bu yüzden en baştaki konudur.
Aşama 3: Yayın
İnceleme olumluysa başvuru resmî bültende yayımlanır. Bu, üçüncü kişilerin itiraz edebileceği dönemi başlatır. Kendi tescilli markasıyla çakışma veya benzerlik iddia eden taraflar bu dönemde itiraz edebilir. Başvuru sahibi için beklemenin ve izlemenin dönemidir.
İtiraz gelmezse ya da gelen itiraz reddedilirse süreç ilerler. İtiraz gelirse taraflara cevap ve savunma hakkı tanınır ve kurum karar verir. Burada bir vekilin desteği çoğu zaman belirleyicidir.
Aşama 4: Tescil
Yayın sonrası itiraz yoksa (ya da itirazlar sonuçlandıysa) ve ücretler ödendiyse marka tescil edilir, tescil belgesi düzenlenir. Tescil belirli bir koruma süresi için geçerlidir ve bu sürenin sonunda yenilenebilir. Yenileme tarihlerini izlemek başvuru sahibinin sorumluluğundadır; kaçırılan yenileme koruma kaybına yol açabilir.
Belge güvencedir ama tek başına yeterli değildir. Marka kullanılmalı ve izlenmelidir. Kullanılmayan marka belirli koşullarda iptal riskiyle karşılaşabilir.
Süre ve maliyet neye göre değişir?
Toplam süre başvurunun karmaşıklığına, kurumun iş yüküne ve itiraz gelip gelmemesine bağlıdır; kesin süre vermek yanıltıcı olur. Maliyet sınıf sayısına, başvuru türüne, vekil ücretine ve olası itiraz süreçlerine göre değişir. Ücret tarifeleri güncellenir, bu yüzden güncel tutarlar için resmî tarifeye ve vekil teklifine bakın. Bütçe planlarken yalnız başvuru ücretini değil, itiraz ihtimalini ve yenileme masrafını da düşünün.
Süreç sırasında ne yapılır?
Beklerken markayı kullanmaya devam edebilirsiniz. Ama tabela ya da araç giydirme gibi büyük yatırımları itiraz ihtimaline karşı temkinli planlayın. Resmî bülteni ve başvuru durumunu takip edin ya da vekile bırakın. Sağ üst köşedeki ® işaretini yalnız tescil tamamlandıktan sonra kullanın; başvuru aşamasında bu işaret yanlış olabilir. Hangi işaretin ne zaman kullanılacağını vekilinize sorun.
Vekil seçerken
Marka vekili seçerken şunlara bakın: yetkili ve kayıtlı mı, sizin sektörünüzde deneyimi var mı, ücret yapısı net mi (başvuru ile yenileme ayrı mı, itiraz dahil mi), iletişimi düzenli mi? Sözleşmede kapsamı yazılı hale getirin: yalnız başvuru mu, itiraz süreci de dahil mi, izleme hizmeti var mı? İlk görüşmede getireceğiniz bilgiler hızı doğrudan etkiler. Logo dosyaları, renk kodları ve kullanım örnekleri hazır olsun.
Her şeyi vekile bırakmayın; başvuru numarasını ve gelen bildirimleri kendi kayıtlarınızda tutun. Tescil sonrası yenileme tarihini takvime yazmak yıllar sonra unutulmasın diye en basit güvencedir.
Örnek: küçük bir butik
Bir butik sahibi mağaza açmadan önce ad ve logosunu tescil ettirmek istiyor. Önce ad için ön araştırma yapıyor, benzer tescil bulmuyor. Bir marka vekiliyle giyim ve perakende sınıflarında başvuru hazırlıyorlar. Başvuru yapılıyor, inceleme olumlu, yayın başlıyor, itiraz gelmiyor. Bu sürede butik tabelasını hazırlıyor ama baskıyı tescil çıkana kadar ertelemiyor; ön araştırma temiz olduğu için riski göze alıyor. Sonunda belge geliyor. Bu kurgusal örnek akışın genel işleyişini gösterir, gerçek süreçte sürprizler çıkabilir.
Sık sorulan: tescil zorunlu mu?
Marka kullanmak için tescil zorunlu değildir. Ama hakkı güçlü ve kanıtlanabilir kılar. Tescilsiz markayı korumak, başkası aynı ya da benzer markayı tescil ettirdiğinde zorlaşır. Riskler için tescilsiz logo kullanmanın riskleri yazısına göz atın. Karar, işin büyüklüğüne ve sektörün rekabetine göre değişen bir yatırım kararıdır.
Kimlik çalışması ile tescil sırası
Doğru sıra şöyle: önce ad ve ön araştırma, sonra logo tasarımı ve kimlik, ardından tescil başvurusu, en son büyük baskı yatırımları. Logo bittikten sonra adı değiştirmek zorunda kalmak tüm emeği boşa çıkarır. Bu yüzden kimlik çalışmasına başlamadan önce ad kontrolü yapın. Logo ve kimlik paketinin fiyatını fiyatlar sayfasında görebilirsiniz.
Tescil öncesi kimlik çalışmanızı düzenlemek ve dosyalarınızı hazırlamak için iletişim sayfamızdan yazabilir ya da 0540 022 64 22 numarasından WhatsApp’la ulaşabilirsiniz. Tasarım kısmını biz yaparız, başvurunun hukuki tarafı için sizi bir marka vekiline yönlendiririz.