Sitenizi İngilizceye, Almancaya ya da Arapçaya açmaya karar verdiniz. İlk akla gelen yol: Türkçe metinleri bir çeviri aracına ya da çevirmene verip yeni sayfalar oluşturmak. Bazen bu iş görür. Ama çoğu zaman sonuç, “doğru kelimelerle yazılmış ama yabancı ziyaretçiye yabancı gelen” bir site olur.
Çeviri ile yerelleştirme arasındaki fark tam olarak bu: biri kelimeleri, diğeri deneyimi taşır. Bu yazıda farkı, hangi durumda hangisinin yeterli olduğunu ve nasıl bir süreç izlenmesi gerektiğini anlatıyoruz. Yapılan hatalar için çok dilli web sitesi kurarken kaçınılması gereken hatalar yazımıza da bakabilirsiniz.
Çeviri ne yapar?
Çeviri, bir metnin anlamını başka bir dile aktarır. Kelimeler ve cümleler karşılık bulur. Teknik dokümanlar, yasal metinler ve bilgi metinleri için genellikle yeterli bir yaklaşımdır: burada doğruluk öncelikli, üslup ikinci plandadır.
Ama pazarlama içerikli metinlerde birebir çeviri çoğu zaman kırılır. Bir deyim, bir espri, bir kültürel gönderme başka dilde anlamsızlaşır. “Ayağınızı yerden kesmeden çözüm” gibi bir ifade birebir çevrilirse yabancı ziyaretçi bir şey anlamaz.
Yerelleştirme ne yapar?
Yerelleştirme (localization), içeriği hedef kitlenin dili, kültürü, alışkanlıkları ve beklentilerine göre uyarlamaktır. Metnin tonu, örnekler, para birimi, ölçü birimleri, tarih formatı, telefon biçimi, görseller ve hatta renkler bu kapsamdadır. Amaç, ziyaretçinin sitenin kendisi için yapıldığını hissetmesi.
Örnek: Türkiye’de “Bize ulaşın, WhatsApp’tan yazın” doğal bir çağrıdır. Bazı Avrupa pazarlarında ise e-posta ve telefon randevusu daha yaygın ya da beklenen olabilir. Bir konaklama sitesi için Alman ziyaretçiye detaylı, net ve kurallı bilgi; başka bir pazara farklı ton uygun olabilir. Bu genellemeler dikkatle yapılmalı; hedef pazarı gerçekten tanıyan biriyle çalışmak gerekir.
Hangi durumda çeviri yeterli?
Hedef kitle çok net ve bilgi odaklıysa çeviri yeterli olabilir: teknik ürün açıklamaları, yasal metinler, kullanım kılavuzları. Ayrıca ikinci dil “destek” niteliğindeyse (örneğin yerel işletmenin turistlere bilgi vermesi) iyi yapılmış bir çeviri iş görür. Ama çeviri mutlaka ana dili o olan biri tarafından gözden geçirilmeli.
Makine çevirisi hızlı ve ucuz, ama tek başına riskli: yanlış terimler, garip cümleler ve marka sesinin kaybı yaşanır. Taslak için kullanılıp insan tarafından düzeltilmesi daha güvenli.
Hangi durumda yerelleştirme gerekir?
Yabancı pazarda satış ya da müşteri kazanmak istiyorsanız yerelleştirme gerekir. Hedef pazarın beklentileri farklıysa (ödeme yöntemleri, teslimat, iade politikası, mevzuat), sitenin işleyişi de değişir. E-ticarette yerel para birimi, KDV bilgisi, kargo seçenekleri ve müşteri hizmeti saatleri yerelleştirmenin parçasıdır.
Otel, turizm, klinik, eğitim gibi alanlarda yabancı ziyaretçinin güvenini kazanmak için dilin doğallığı çok önemli. Robotik bir çeviri bu güveni öldürür. Özellikle sağlık turizmi gibi hassas alanlarda hem dil hem yasal çerçeve hedef pazara göre düşünülmeli.
Arama görünürlüğü ve dil
İnsanlar farklı dillerde farklı şekillerde arar. Türkçede “estetik merkezi” diye aranan şey, başka bir dilde birebir karşılığıyla aranmayabilir. Yerelleştirilmiş içerikte anahtar kelime araştırması hedef dilde ayrıca yapılmalı; çevrilmiş kelimelerin aranma sıklığı düşük olabilir. Ayrıca sayfaların hangi dilde olduğunu arama motoruna bildirmek (dil etiketleri) gerekir. Adres yapısı kararları için çok dilli site URL yapısı yazısına bakın. Arama görünürlüğü konusunda kimse garanti veremez; ama doğru yapı ve özgün içerik temel şarttır. SEO çalışmalarımız çok dilli yapıyı da kapsayabilir.
Görseller ve tasarım detayları
Görseller de yerelleştirmenin parçası. Bir ülkede alışılmış görsel, başka ülkede yadırganabilir; insan temsilleri, semboller ve renk anlamları farklılık gösterir. Ayrıca metin uzunluğu dillere göre değişir: Almanca çoğu zaman Türkçe’den uzun cümleler ve kelimeler üretir; buton ve menüler bunu taşıyabilmeli. Sağdan sola yazılan dillerde (Arapça gibi) tasarımın aynalanması gerekir. Bu teknik ayrıntılar tasarım aşamasında düşünülmeli.
Görsellerin içine gömülü metin varsa her dil için yeniden hazırlanması gerekir; bu yüzden metni görselden ayrı tutmak işi kolaylaştırır.
Süreç: nasıl ilerlemeli?
Önce hedef pazarı ve amacı netleştirin: kim, neden ziyaret edecek? Sonra öncelikli sayfaları belirleyin: hepsini birden çevirmek gerekmez. Ana sayfa, hizmet sayfaları, iletişim gibi çekirdek sayfalarla başlayın. Çeviri ya da yerelleştirmeyi anadili o olan biriyle yapın; sonra ikinci bir kişi gözden geçirsin. Yayına almadan önce siteyi hedef dilde baştan sona gezin: menüler, formlar, hata mesajları, e-postalar, hatta teşekkür sayfası.
Yayından sonra bakım da iki katına çıkar: bir sayfa güncellendiğinde diğer dildeki karşılığı da güncellenmeli. Bu yükü baştan planlayın; yoksa diller arasında tutarsızlık oluşur ve eski bilgi yabancı ziyaretçide kalır.
Maliyet ve karar
Yerelleştirme çeviriden pahalıdır; ama yanlış yapılmış ucuz çeviri daha pahalıya patlayabilir: kaybedilen güven ve harcanan reklam bütçesi düşünüldüğünde. Rakam vermiyoruz; çünkü dil sayısı, sayfa sayısı ve içerik türüne göre çok değişir. Bütçe planında ikinci dil kalemini ayrı düşünün ve ilk yıl bütçe hesabı yaklaşımıyla hesaplayın.
Örnek: butik otel ve klinik
Bir butik otel için İngilizce sayfayı düşünelim. Metin çevirisi doğru olsa da yabancı misafirin merak ettiği şeyler farklı olabilir: havaalanı transferi, kahvaltı saatleri, iptal koşulları, çevredeki yürüyüş rotaları. Yerelleştirme bu bilgileri ekler ve Türkçe sayfada bulunan ama yabancıya gereksiz olan bölümleri kaldırır. Bir klinik için ise yabancı hasta adayı, süreç, konaklama, iletişim dili ve yasal çerçeve konusunda net bilgi ister; bu alanda kesin sonuç vaadi ve yanlış yönlendirme çok daha ciddi sorunlar doğurur. Bu tür hassas alanlarda çeviriyi mutlaka alan uzmanı ve anadili konuşan biri gözden geçirmeli.
Çok dilli bakımı sürdürülebilir kılmak
Yeni bir dil eklemek bir kez yapılan iş değildir. Fiyat, kampanya ve hizmet kapsamı değiştikçe her dilde güncelleme gerekir. Bunu yönetmek için bir çeviri akışı kurun: içerik kaynağı hangi dilde yazılıyor, değişiklik nasıl bildirilir, çeviri kim tarafından ne kadar sürede yapılır? Basit bir tablo işi görür. Aksi hâlde bir dilde güncel, diğerinde eski bilgi kalır; yabancı ziyaretçi eski fiyatı görüp güveni kaybeder.
Sık gelen sorular
Otomatik çeviri eklentisi yeterli mi? Hızlı bir başlangıçtır ama kalite ve arama görünürlüğü açısından sınırlıdır.
Kaç dil ile başlamalıyım? Gerçekten hizmet verebildiğiniz pazarlarla. Cevap veremeyeceğiniz dilde site açmayın.
Müşteri hizmeti de o dilde mi olmalı? Site o dilde konuşup telefonda o dilde cevap veremiyorsanız ziyaretçi hayal kırıklığı yaşar.
Çok dilli bir proje planlıyorsanız iletişim sayfasından yazın ya da 0540 022 64 22 numarasına WhatsApp’tan ulaşın. Hizmet çerçevemiz için web tasarım sayfasına bakabilirsiniz.