Yeni bir site yaptıracaksınız ve iki seçenek var. Tanıdığınızın tanıdığı, mesajlara hızlı cevap veren bir freelancer ya da ofisi, ekibi ve süreç dokümanı olan bir ajans. Doğru cevap yok; doğru cevap sizin işinize göre değişiyor. Ama karar verirken yanlış sorular soruluyor. “Hangisi ucuz?” yerine “hangisi benim riskimi azaltıyor?” diye sormak işleri değiştiriyor.
Freelancer ile çalışmanın gerçek avantajı
Tek kişiyle çalışınca iletişim kısa. Aracı yok, toplantı zinciri yok. Bir işi anlattığınızda o kişi hem tasarlıyor hem kodluyor. İyi bir freelancer sizin işinize kişisel bir özen gösterir ve genelde genel gider olmadığı için aynı işi daha uygun maliyetle yapabilir.
Küçük bir Karşıyaka kafesi ya da tek şubeli bir güzellik salonu için, kapsamı net bir tanıtım sitesi gibi işlerde bu model çok iyi çalışır. Özellikle iş bir kez yapılıp uzun süre değişmeyecekse.
Freelancer’da dikkat edilecek riskler
Risk, tek noktaya bağlı olmak. Kişi hastalanırsa, işi bırakırsa, başka şehre giderse ya da yoğunluktan cevap vermez hale gelirse sitenizi ele alacak kimse olmaz. Bu, teknik altyapıyı ne kadar belgelediğine bağlı. Sorun: yönetim paneli erişimini, alan adını, kaynak dosyaları size teslim eder mi?
İkinci risk uzmanlık genişliği. Bir kişi hem tasarımı, hem kodu, hem metni, hem SEO’yu, hem çekimi aynı seviyede yapamaz. Çoğu freelancer bir alanda güçlüdür. Sitenizin metni ve fotoğrafı zayıf kalırsa tasarım ne kadar iyi olursa olsun sonuç hayal kırıklığı olur.
Ajansın avantajı ve bedeli
Ajans, birden fazla uzmanlığı bir arada sunar: tasarımcı, yazılımcı, içerik yazarı, reklam uzmanı. Biri yokken diğeri devam edebilir. Süreç yazılıdır, teklif, sözleşme, revizyon turu, teslim takvimi belirlidir. Site yayına çıktıktan sonra da genelde aynı ekiple devam edebilirsiniz.
Karşılığında fiyat çoğu zaman yüksek olur, çünkü ofis, ekip ve süreç maliyeti var. Küçük projeler ajans için de verimsiz olabilir; o zaman sizi standart bir pakete sokmaya çalışırlar. Bir de proje yöneticisi ile gerçekten işi yapan kişi arasında aracı katmanı oluşabilir; kimin neyi yaptığını sorun.
Karar için beş soru
- İşin kapsamı ne kadar geniş? Sadece tek sayfalık tanıtım ise freelancer mantıklı. Site, reklam, sosyal medya ve çekim birlikte gerekiyorsa ajans işi bir arada yönetir.
- Yayın sonrası kim bakacak? Aylık bakım, güncelleme ve güvenlik için sürekli biri lazım. Freelancer’a bunu yazılı bağlayabilirsiniz, ajans için genelde paketin parçasıdır.
- Sizin için teknik sürekliliğin değeri ne? Site satışınızın ana kanalıysa, tek kişiye bağlı kalmak riskli.
- Zamanınız kısıtlı mı? Ajanslar süreç yönettiği için sizden daha az zaman ister; freelancer ile daha çok koordinasyon yapmanız gerekebilir.
- Bütçe esnekliği ne kadar? Düşük bütçede ucuza güvenilir freelancer bulmak, yüksek bütçede kötü ajans seçmekten iyidir.
Referanslara nasıl bakılır?
Hangi modeli seçerseniz seçin, referanslar aynı şekilde incelenir. Portföydeki siteleri mobilde açın. Sayfa açılış hızına, okunabilirliğe, iletişim butonuna bakın. Görsel olarak güzel ama içi boş bir portföy tuzağına düşmeyin: fotoğraf değil, çalışan site görün.
Mümkünse portföyündeki bir müşteriyle görüşün. “Süreç nasıldı, teslim tarihine uydular mı, yayından sonra ulaşabildiniz mi?” Bu üç soru bir portföy sunumundan daha çok şey anlatır. Kendi çalışmalarımızı referanslar sayfasında görebilirsiniz; başkalarına da aynı incelikle bakın.
İzmir’e özgü bir not
İzmir’de yüz yüze görüşebilmek hâlâ çoğu işletme için önemli. Konak’taki ofisinizde, Bornova’daki dükkânınızda ya da Çeşme’deki otelinizde kısa bir görüşme, uzaktan yazışmadan çok daha fazla bilgi aktarır. Bir ajans İstanbul’da olsa bile çoğu sahada çalışmaya açık; ama bu bilgiyi baştan sorun. Uzaktan çalışma düzeni iyi kurulduğunda coğrafya engel olmuyor; kurulmamışsa yan ofis bile uzak.
Bölgesel bilgi de önemli. İlçeye özgü aramalar, semt isimleri, ulaşım tarifleri gibi ayrıntılar sitede doğal geçmeli. Bayraklı web tasarım gibi bir sayfada bu ayrıntıların nasıl işlendiğine bakabilirsiniz.
Karma model de mümkün
Bazı işletmeler ikisini birleştirir: tasarım ve altyapıyı ajansa, günlük içerik girişini kendi ekibine ya da bir bağımsız yazara verir. Bu iş bölümü maliyeti dengeler. Yeter ki kimin neye yetkili olduğu ve panel erişiminin nasıl paylaşıldığı yazılı olsun.
Başka bir karma model: freelancer siteyi kurar, ajans sadece reklam ya da SEO tarafını yürütür. Bu düzende iki taraf arasında bilgi akışının kurulması şart. Reklam yapan ekibin siteye takip kodu koyabilmesi, sayfaları düzenleyebilmesi gerekiyor; erişim izinlerini ilk günden konuşun.
İlk görüşmede neye bakmalı?
İlk görüşme, çalışma tarzının en iyi göstergesi. Sizi dinleyen mi konuşan mı? Sizin işinizi sorgulayıp anlamaya çalışıyor mu, yoksa hemen hazır bir paket mi sunuyor? İyi bir görüşmede karşı taraf en az onun kadar soru sorar: hedef müşteriniz kim, şu anki sitenizden memnun olmadığınız ne, rakipleriniz kimler, işinizin en kârlı hizmeti hangisi.
Yanıtlarda somutluk arayın. “Modern, kullanıcı dostu, SEO uyumlu” gibi sıfat yığınları hiçbir şey anlatmaz. “Ana sayfada bu bilgi önce gelecek, çünkü müşteriniz genelde şunu arıyor” gibi gerekçeli cümleler ise düşünülmüş bir yaklaşımı gösterir. Bir de zor sorulara nasıl cevap verdiğine bakın: “Bunu bilmiyorum, araştırıp döneceğim” diyen, her şeyi bildiğini söyleyenden daha güvenilir.
Fiyat karşılaştırırken aynı zemine basın
Ajans ile freelancer teklifini aynı tabloda karşılaştırmak için kalemleri ayırın: tasarım, yazılım, metin, görsel, hosting, SEO temeli, bakım, eğitim. Bir teklifte olan kalem ötekinde yoksa toplam fiyat karşılaştırılamaz. Çoğu zaman ucuz görünen teklif, yalnızca “tasarım ve kodlama” içeriyor; metin, görsel ve bakım ayrıca ekleniyor.
Bunu bir kâğıda yazın ve eksik kalemleri her iki tarafa da sorun. Sonuçta “ne kadar” sorusunun cevabı, “neyi kapsıyor” sorusunun cevabından ayrı düşünülemez.
Sözleşme olmadan başlamayın
Hangi modeli seçerseniz seçin, kapsam, teslimat, ödeme takvimi, revizyon sayısı, mülkiyet devri ve gizlilik yazılı olsun. Kısa bir belge bile büyük sorunları önler. “Sözlü anlaştık” ile başlayan projelerde tartışma çoğunlukla teslimin kapsamı hakkında çıkar.
Fikri mülkiyet konusunu da ekleyin: tasarımın, metinlerin ve görsellerin telif hakkı ödemeden sonra size mi geçiyor? Lisanslı fontlar ve stok görseller kimin hesabında?
Kendi durumunuza göre bir özet
Tek şubeli, sade bir işletmeyseniz ve güvenebileceğiniz bir freelancer bulduysanız, o yolda ilerleyin ama yönetim erişimini mutlaka alın. Birden fazla hizmet, reklam, sosyal medya ve çekimi bir arada yürütecekseniz ajans mantıklı. Kararsızsanız küçük bir pilot iş verip çalışma tarzını görebilirsiniz.
Biz ajans tarafındayız, bunu saklamıyoruz. Ama işinize freelancer daha uygunsa bunu da söyleriz. Durumunuzu iletişim sayfasından ya da WhatsApp’tan 0540 022 64 22 numarasından anlatın; ihtiyacınız bizim sunduğumuz şeye uymuyorsa açıkça belirtiriz.