Bir SEO ajansıyla çalışmaya karar vermek, aylar sürecek bir işbirliğine giriş anlamına gelir; bu nedenle ilk görüşmede sorulan sorular, ilerideki hayal kırıklıklarının çoğunu önceden önleyebilir. Aşağıdaki on soru, hem ajansın gerçek yetkinliğini hem de sizinle ne kadar şeffaf çalışacağını ortaya çıkarır.
1. Daha önce hangi sektörlerde çalıştınız
Ajansın geçmiş deneyimi, sizin sektörünüze ne kadar yakınsa, öğrenme eğrisi o kadar kısa olur. Tamamen farklı bir sektörde (örneğin sadece e-ticaret) deneyimli bir ajans, yerel hizmet sektöründe (klinik, avukat) farklı dinamikleri (Google İşletme Profili, yerel arama davranışı) yeniden öğrenmek zorunda kalabilir. Bu sorunun cevabı “hiç fark etmez” olmamalı; sektöre özgü deneyim, somut örneklerle desteklenmelidir.
2. Bana hangi anahtar kelimeleri hedefleyeceğinizi önceden gösterebilir misiniz
Ciddi bir ajans, teklif aşamasında bile kaba bir anahtar kelime listesi ve bu kelimelerin rekabet/hacim değerlendirmesini paylaşabilmelidir. Bu soruya “önce anlaşalım sonra araştırırız” gibi muğlak bir cevap veren bir ajans, stratejik düşünceden çok satış odaklı yaklaşabilir.
3. Raporlama ne sıklıkla ve hangi metriklerle yapılacak
Raporlama sıklığı (aylık, iki haftalık) ve içeriği (sıralama takibi, trafik verisi, yapılan teknik değişiklikler, üretilen içerik listesi) net olarak tanımlanmalıdır. “Düzenli bilgilendirme yaparız” gibi genel bir cevap yerine, örnek bir rapor şablonu istemek, gerçek şeffaflık düzeyini görmenin en pratik yoludur.
4. Backlink çalışmasını nasıl yapıyorsunuz
Bu soru, ajansın risk toleransını ortaya çıkarır. “Yüzlerce bağlantı garantisi” gibi sayısal ve niteliksiz bir vaat veren bir ajans, düşük kaliteli ve potansiyel olarak riskli yöntemler kullanıyor olabilir. Doğru cevap, hangi türde kaynaklardan (sektörle ilgili siteler, basın, ortaklıklar) ve hangi yöntemle (içerik pazarlaması, ilişki kurma) bağlantı kazanılacağını somut şekilde açıklamalıdır.
5. Sonuç alamazsak ne olur, sözleşmeyi nasıl feshedebilirim
SEO’nun doğası gereği sonuçların aylar içinde ortaya çıktığı düşünüldüğünde, erken fesih koşullarının net olması önemlidir. Uzun taahhüt süreleri (bir-iki yıl) ve ağır cezai şartlar içeren sözleşmeler dikkatle incelenmelidir; bu tür maddeler için bir hukuki danışmana kısaca göstermek, ileride yaşanacak anlaşmazlıkları önler.
6. İçerik kim tarafından yazılacak, konu uzmanlığı var mı
Özellikle sağlık, hukuk, finans gibi uzmanlık gerektiren sektörlerde, içeriği yazan kişinin konuya ne kadar hakim olduğu hem kalite hem güvenilirlik açısından kritiktir. Genel bir yazarın yüzeysel bilgiyle ürettiği içerik, uzman bir okuyucunun gözünde hemen fark edilir ve markanın güvenilirliğini zedeleyebilir.
7. Rakiplerimi analiz ettiniz mi, ilk gözleminiz ne
Teklif aşamasında bile temel bir rakip analizi yapabilen bir ajans, işine ciddiyetle yaklaştığını gösterir. “Anlaşınca bakarız” cevabı, hazırlıksız bir yaklaşımın işaretidir.
8. Teknik SEO denetimini kim yapacak, hangi araçlarla
Teknik SEO, özel araç ve bilgi gerektiren bir alandır. Bu işin ajans içinde kim tarafından, hangi araçlarla yapılacağı netleşmelidir; bazı ajanslar bu işi dışarıdan bir uzmana devrediyor olabilir, bu durumun şeffaf şekilde belirtilmesi önemlidir.
9. Aylık ne kadar zaman/emek ayırıyorsunuz bu hesaba
Bir ajansın aynı anda kaç müşteriye hizmet verdiği ve sizin hesabınıza ayrılan gerçek zaman, hizmet kalitesini doğrudan etkiler. Çok fazla müşteriye aynı anda hizmet veren küçük bir ekip, her hesaba yeterli zaman ayıramayabilir.
10. Daha önce bir müşteriyle referans görüşmesi yapabilir miyim
Somut bir referans (isim vererek, mevcut bir müşteriyle kısa bir görüşme) talep etmek, ajansın iddialarını doğrulamanın en güvenilir yoludur. Referans talebinden kaçınan veya sürekli erteleyen bir ajans, dikkatle değerlendirilmelidir.
Cevapları nasıl değerlendirmeli
Bu on sorunun cevaplarını değerlendirirken aranması gereken ortak nitelik somutluktur: net rakamlar, net süreçler, net örnekler. Genel geçer, her ajansın söyleyebileceği cümlelerle (mesela “biz kaliteye önem veririz”) verilen cevaplar, gerçek bir farklılaşma sağlamaz. Buna karşılık kendi sektörünüze özgü bir gözlem, somut bir süreç açıklaması veya doğrulanabilir bir referans, gerçek bir yetkinlik göstergesidir.
Bir teklifte hangi maddeler mutlaka yazılı olmalı
Sözlü olarak verilen taahhütler kadar, sözleşmeye yazılı olarak geçen maddeler de önemlidir: hizmet kapsamı (kaç içerik, hangi teknik çalışmalar), raporlama sıklığı ve formatı, sözleşme süresi ve fesih koşulları, ek ücretlendirilecek işler (varsa). Bu maddelerin net olmadığı bir teklif, ilerleyen aylarda “bu da mı dahildi” tartışmalarına zemin hazırlar.
İlk toplantıda alınan izlenim de bir veridir
Sorulan soruların cevapları kadar, ajansın bu sorulara nasıl yaklaştığı da değerlidir. Sabırla, somut örneklerle ve dürüstçe cevap veren bir ajans temsilcisi, muğlak veya savunmacı bir tavırla cevap veren bir temsilciye kıyasla daha güvenilir bir işbirliği vaat eder. Özellikle “bilmiyorum ama araştırıp döneceğim” gibi dürüst bir cevap, her soruya hazır ve kusursuz bir cevap vermeye çalışan aşırı iddialı bir tavırdan çoğu zaman daha güvenilirdir; çünkü SEO’nun doğası gereği her sitenin durumu farklıdır ve gerçek bir uzman, ilk görüşmede her şeyi bilemeyeceğini kabul eder.
Küçük bütçeli işletmeler için alternatif yaklaşım
Büyük bir ajansla tam kapsamlı bir anlaşma yapacak bütçesi olmayan küçük işletmeler için, yukarıdaki on soru bir bağımsız danışmana veya yarı zamanlı bir uzmana da sorulabilir. Bu durumda ölçek küçülse de değerlendirme kriterleri aynı kalır: somutluk, şeffaflık, doğrulanabilir deneyim. Küçük bütçeyle çalışan bir danışmanın da net bir kapsam, düzenli bir raporlama ritmi ve gerçekçi bir zaman beklentisi sunması gerekir; bütçenin küçüklüğü, şeffaflık standardından ödün verilmesini gerektirmez.
Sözleşme imzalanmadan önce son bir kontrol
Sözleşme imzalanmadan hemen önce, yukarıdaki on sorunun cevaplarının sözlü olarak verilenlerle sözleşme metnindeki maddelerin birebir örtüşüp örtüşmediği kontrol edilmelidir. Görüşmede söylenen bir vaat, sözleşmeye yazılı olarak geçmemişse, hukuken bağlayıcılığı tartışmalı hale gelebilir; bu nedenle önemli görülen her taahhüt, mutlaka yazılı belgeye eklenmelidir.
Deneme süresi talep etmek makul bir seçenek
Bazı ajanslar, uzun vadeli bir taahhüde geçmeden önce kısa bir deneme dönemi (örneğin bir-iki aylık bir başlangıç paketi) sunmayı kabul edebilir. Bu süre, sonuç almak için yeterli olmasa da, ajansın çalışma disiplinini, raporlama tutarlılığını ve iletişim kalitesini gözlemlemek için yeterli bir pencere sağlar. Deneme dönemine tamamen kapalı bir ajans, bu konuda esneklik gösteren bir ajansa kıyasla biraz daha dikkatle değerlendirilmelidir.
Karar verirken acele etmeyin
Bir ajans seçimi, aylar sürecek bir işbirliğinin temelini oluşturur; bu nedenle ilk görüşmenin hemen ardından karar vermek yerine, birkaç farklı ajansla görüşüp notları karşılaştırdıktan sonra karar vermek daha sağlıklıdır. Acele bir karar, sonradan fark edilen bir uyumsuzluğun (iletişim tarzı, raporlama beklentisi, sektör deneyimi) aylarca sürecek bir işbirliğinde sürekli sürtünme yaratmasına neden olabilir.
Uzun vadeli ilişkiyi güçlendiren küçük alışkanlıklar
İlk seçim doğru yapılsa bile, ajans ile işletme arasındaki ilişki zamanla düzenli iletişim ve karşılıklı geri bildirimle güçlenir. Aylık toplantıların iptal edilmeden düzenli yapılması, işletme tarafında yaşanan operasyonel değişikliklerin (yeni hizmet, kapanan şube, değişen öncelik) ajansla zamanında paylaşılması, ajansın stratejiyi güncel tutmasını kolaylaştırır. Bu küçük alışkanlıklar, en doğru ajans seçimi yapılsa bile ihmal edilirse zamanla işbirliğinin kalitesini düşürebilir.
Ajansın kendi sitesini kontrol etmek
Bir SEO ajansıyla görüşmeden önce, o ajansın kendi web sitesinin arama motorunda nasıl bir performans gösterdiğine kısaca bakmak, sözlerle iddia edilenin ötesinde somut bir gösterge sunar. Ajansın kendi hizmet verdiği anahtar kelimelerde (örneğin “SEO ajansı” veya bulunduğu şehirle birlikte benzer bir arama) ne kadar görünür olduğu, sitesinin hızlı açılıp açılmadığı ve mobilde düzgün çalışıp çalışmadığı, kendi vaat ettiği hizmeti kendi üzerinde ne kadar uyguladığının bir göstergesidir. Bu, tek başına kesin bir karar kriteri değildir çünkü bazı iyi ajanslar kendi pazarlamasına zaman ayıramayabilir, ama kendi sitesi temel teknik standartları bile karşılamayan bir ajansla çalışırken bu tutarsızlığın nedenini sormakta fayda vardır.
Sonuç: doğru sorular, doğru ajansı ortaya çıkarır
SEO ajansı seçimi, fiyat karşılaştırmasından çok, şeffaflık ve somutluk karşılaştırmasıdır. Yukarıdaki on soruyu sorup verilen cevapların ne kadar somut ve doğrulanabilir olduğunu değerlendiren bir işletme, aylar sonra “keşke sormuş olsaydım” pişmanlığını büyük ölçüde önlemiş olur.