Teknik SEO, bir web sitesinin arama motorları tarafından doğru şekilde taranıp değerlendirilmesini sağlayan altyapı çalışmalarının tümüdür. Sorun şu ki, bu alanda onlarca kontrol maddesi bulunur ve hangisinin önce yapılacağı belli olmadan rastgele başlanan bir çalışma, hem zaman kaybettirir hem de bazı temel sorunlar çözülmeden ileri seviye optimizasyonlarla uğraşılmasına yol açar. Aşağıdaki liste, doğru sırayı izleyen pratik bir yol haritasıdır.
Adım 1: sitenin taranabilir olduğundan emin olun
Her şeyden önce, arama motoru botlarının siteyi gezip gezemediği kontrol edilmelidir. Robots.txt dosyasında yanlışlıkla önemli sayfaların engellenip engellenmediği, “noindex” etiketinin gerekmediği halde kritik sayfalara eklenip eklenmediği gözden geçirilmelidir. Bu adım listenin en başında yer alır çünkü diğer tüm optimizasyonlar, arama motoru siteyi tarayabildiği sürece anlam kazanır; tarama engelliyse, en kaliteli içerik bile arama sonuçlarına hiç girmez.
Adım 2: sitemap ve dizin yapısını doğrulayın
XML sitemap dosyasının güncel olduğu, gerçekten var olan ve indekslenmesi istenen sayfaları içerdiği kontrol edilmelidir. Silinmiş veya taşınmış sayfaların hâlâ sitemap’te yer alması, arama motorunun kaynaklarını gereksiz yere harcamasına neden olur. Bu adımda ayrıca site içi dizin yapısının (URL hiyerarşisi) mantıklı ve tutarlı olup olmadığı da gözden geçirilmelidir; karmaşık, çok katmanlı ve tutarsız bir URL yapısı, hem kullanıcı hem arama motoru için kafa karıştırıcıdır.
Adım 3: indeksleme durumunu kontrol edin
Sitemap doğrulandıktan sonra, arama motorunun bu sayfaları gerçekten indeksleyip indekslemediği kontrol edilmelidir. Bir sayfa sitemap’te olmasına rağmen indekslenmemiş olabilir; bu durumda o sayfanın neden reddedildiği (düşük kaliteli içerik, çift içerik, teknik hata) araştırılmalıdır. Bu adım, önceki iki adımın gerçekten işe yarayıp yaramadığının doğrulamasıdır.
Adım 4: çift içerik (duplicate content) sorunlarını temizleyin
Aynı veya çok benzer içeriğin birden fazla URL üzerinden erişilebilir olması, arama motorunun hangi sayfayı öncelikli göstereceği konusunda kararsız kalmasına neden olur. Bu genellikle www ve www olmayan versiyonların aynı anda açık olması, hem http hem https üzerinden erişimin mümkün olması, ya da filtre parametreleri (sıralama, renk, beden gibi) yüzünden aynı ürünün onlarca farklı URL’de görünmesi şeklinde ortaya çıkar. Bu sorunlar, kanonik (canonical) etiketlerle veya yönlendirmelerle netleştirilmelidir.
Adım 5: sayfa hızını ölçün ve iyileştirin
Taranabilirlik ve indeksleme sorunları giderildikten sonra sırada sayfa hızı gelir. Görsellerin sıkıştırılması, gereksiz üçüncü parti betiklerin azaltılması, sunucu yanıt süresinin iyileştirilmesi bu aşamanın temel işleridir. Hız iyileştirmesinin bu kadar geç sıraya konmasının nedeni, taranamayan veya indekslenmeyen bir sitede hız optimizasyonunun getirisinin sınırlı kalmasıdır — önce sitenin görünür olması, sonra hızlı olması gerekir.
Adım 6: mobil uyumluluğu doğrulayın
Arama motorları, sitenin mobil versiyonunu öncelikli olarak değerlendirme eğilimindedir. Mobil ekranlarda metinlerin okunabilir büyüklükte olup olmadığı, butonların parmakla kolayca tıklanabilir olup olmadığı, yatay kaydırma gerektiren taşma sorunlarının bulunup bulunmadığı bu aşamada kontrol edilmelidir. Masaüstünde kusursuz görünen bir tasarım, mobilde ciddi kullanılabilirlik sorunları barındırabilir.
Adım 7: başlık etiketleri ve meta açıklamaları düzenleyin
Her sayfanın kendine özgü, o sayfanın içeriğini doğru yansıtan bir başlık etiketi (title) ve meta açıklamaya sahip olması gerekir. Aynı başlığın onlarca sayfada tekrar etmesi veya boş bırakılmış meta açıklamalar, arama sonuçlarında hem tıklama oranını düşürür hem de arama motoruna sayfanın konusu hakkında zayıf sinyal verir. Bu adım, teknik altyapı sağlamlaştıktan sonra yapılmalıdır çünkü içerik tarafındaki bu ince ayarların etkisi, sağlam bir teknik temel üzerinde daha görünür hale gelir.
Adım 8: yapılandırılmış veri (schema) ekleyin
Yapılandırılmış veri, arama motoruna sayfanın içeriği hakkında (bu bir ürün mü, bir makale mi, bir işletme mi) ek bağlam sunan bir işaretleme sistemidir. Doğru uygulandığında arama sonuçlarında yıldız puanı, sık sorulan sorular gibi zenginleştirilmiş görünümlerin ortaya çıkmasına katkı sağlayabilir. Bu adımın listede geç yer almasının nedeni, temel teknik ve içerik sorunları çözülmeden yapılandırılmış verinin getirisinin sınırlı kalmasıdır.
Adım 9: dahili link yapısını gözden geçirin
Sitenin farklı sayfaları arasındaki bağlantılar, hem kullanıcıyı ilgili içeriğe yönlendirir hem de arama motoruna hangi sayfaların daha önemli olduğuna dair sinyal verir. Yetim sayfalar (hiçbir yerden link almayan sayfalar) tespit edilip ilgili içeriklerden bağlantı verilmeli, önemli sayfalara giden dahili link sayısı artırılmalıdır.
Adım 10: düzenli izleme rutini kurun
Tüm bu adımlar tek seferlik bir proje değil, düzenli izlenmesi gereken bir süreçtir. Arama motoru araçlarının hata bildirimleri düzenli kontrol edilmeli, yeni eklenen sayfaların indekslenme durumu takip edilmeli, periyodik olarak (üç ayda bir) yukarıdaki listenin tamamı yeniden gözden geçirilmelidir.
Kontrol listesini kim uygulamalı
Teknik SEO kontrol listesinin bazı maddeleri (başlık etiketleri, meta açıklamalar, içerik yapısı) içerik ekibi tarafından yönetilebilirken, bazıları (sitemap yapılandırması, hız optimizasyonu, yapılandırılmış veri) teknik bir geliştirici gerektirir. Küçük bir işletmenin bu listeyi tek başına uygulamaya çalışması, teknik bilgi eksikliği nedeniyle yarım kalabilir; bu durumda en azından listedeki teknik maddelerin bir defalık bir denetimle profesyonel olarak gözden geçirilmesi, ardından düzenli izlemenin işletme içinde sürdürülmesi makul bir orta yoldur.
Sık yapılan sıralama hatası: önce estetiğe, sonra teknik sağlığa bakmak
Birçok işletme, web sitesi projesine görsel tasarımla başlar ve teknik SEO’yu proje sonunda, “kalan zamanda” ele almayı planlar. Bu sıralama tam tersine çevrilmelidir: bir sitenin ne kadar güzel göründüğü, arama motoru onu tarayıp indeksleyemiyorsa hiçbir işe yaramaz. Bu nedenle yeni bir site projesinde bile, tasarım onaylanmadan önce temel teknik gereksinimlerin (taranabilirlik, hız bütçesi, mobil uyumluluk hedefleri) proje şartnamesine dahil edilmesi, sonradan yapılacak maliyetli düzeltmelerin önüne geçer.
Kontrol listesini belgelemek
Teknik SEO çalışmasının her adımı, ne zaman ve nasıl yapıldığına dair kısa bir kayıt (bir tablo veya belge) halinde tutulmalıdır. Bu kayıt, ileride bir sıralama düşüşü yaşandığında hangi değişikliklerin ne zaman yapıldığını hatırlamayı kolaylaştırır ve olası bir nedensellik ilişkisini kurmayı hızlandırır. Belgelenmemiş, sadece hafızada tutulan teknik değişiklikler, zaman içinde unutulur ve ekip değişikliğinde tamamen kaybolabilir.
Yeni eklenen özelliklerin listeye eklenmesi
Zamanla siteye yeni özellikler (bir blog bölümü, bir e-ticaret modülü, çok dilli destek) eklendikçe, bu kontrol listesi de güncellenmelidir; her yeni özellik, kendi taranabilirlik, hız ve yapılandırılmış veri gereksinimlerini beraberinde getirir. Listeyi statik bırakıp sadece ilk kurulumda uygulamak, zamanla sitenin yeni bölümlerinin teknik açıdan denetimsiz kalmasına yol açar.
Ajans değişikliğinde listenin devri
Bir işletme SEO çalışmasını yürüten ajansı değiştirdiğinde, yeni ajansın sıfırdan başlamak yerine önceki çalışmanın hangi aşamada bırakıldığını bilmesi gerekir. Bu kontrol listesinin güncel hali, ajans değişikliğinde devredilecek en değerli belgelerden biridir; bu belge olmadan yeni ajans, zaten çözülmüş sorunları tekrar araştırmak için gereksiz zaman harcayabilir.
Sonuç: sıra, temelden yukarıya doğru
Teknik SEO’da başarının anahtarı, maddelerin hepsini aynı anda yapmaya çalışmak değil, doğru sırayı izlemektir: önce taranabilirlik, sonra indeksleme, sonra çift içerik temizliği, ardından hız ve mobil uyumluluk, en son içerik ve yapılandırılmış veri ince ayarları. Bu sıra izlenmeden yapılan çalışmalar, sağlam olmayan bir temel üzerine ince işçilik yapmaya benzer ve genellikle beklenen sonucu vermez.