Türkiye’de tescilli bir logo yurt dışında otomatik olarak korunmaz. Marka tescili, tescilin yapıldığı ülke ya da bölgeyle sınırlıdır. Yani Almanya’ya ya da Amerika’ya ürün göndermeye başladığınızda, orada aynı ismi ve logoyu bir başkası kayda geçirmiş olabilir. Bu yüzden her yeni pazar planında logo hem hukuki hem tasarımsal bir kontrolden geçmelidir.
Biz tasarım tarafındayız; tescil başvurusu ve hukuki yorum için bir marka vekiline danışmak gerekir. Burada yalnızca hangi konuların masaya geldiğini anlatıyoruz.
Koruma ülke ülke işler
Prensip basit: tescil, tescil edilen yerde geçerlidir. Yeni bir pazara girerken o pazarda ayrı bir başvuru gerekip gerekmediğini, hedef ülkenin kurallarına bakarak ve çoğu zaman bir marka vekilinin yardımıyla, baştan netleştirmek gerekir.
Bazı sistemler süreci kolaylaştırır. Avrupa Birliği’nde tek bir başvuru bütün üye ülkeleri kapsayan bir marka verebilir. Madrid Protokolü ise tek bir başvuruyla birden fazla ülkeyi seçmenize izin verir; ülkenizdeki başvuru ya da tescil buna dayanak olur. Yine de bu yollar otomatik değildir. Hangi ülkelerin seçileceği, hangi mal ve hizmet sınıflarının kapsanacağı ve bunun maliyeti ayrı ayrı planlanır.
Paris Sözleşmesi kapsamında ilk başvurudan sonra tanınan öncelik süresi de önemlidir. Bu süre içinde yurt dışına yapılan başvuru, ilk başvuru tarihi esas alınarak değerlendirilebilir. Süre sınırlı olduğundan, yurt dışı planı varsa ilk başvuruyla birlikte bir marka vekiliyle takvim çıkarmak gerekir.
Logonun kültürel uygunluğu
Yurt dışına açılmak hukuki bir meseleden ibaret değildir. Logonun gözden geçirilmesi için de fırsattır. Bir renk, sembol ya da şekil kendi kültüründe olumlu anlam taşırken başka bir kültürde istenmeyen bir çağrışım yapabilir. Hedef pazarda yaşayan ya da o kültürü iyi bilen birine logoyu göstermek ucuz bir sigortadır. Bir görüşme yeter, çoğu zaman bir kahve süresi.
Bunu uzun bir araştırmaya çevirmeyin. Hedef ülkede sektörünüzdeki markaların logolarına bakın ve yoğun kullanılan rengi, sembolü not edin. Ardından kendi logonuzu yanlarına koyup fark ve benzerlik arayın.
İsim başka dilde nasıl okunuyor
Logo çoğu zaman ismi de görsel olarak taşır. İsim başka dilde farklı okunabilir, hatta istenmeyen bir kelimeyle benzeşebilir. Türkçe karakter içeren isimlerde ş, ğ ya da ı hedef dilde basitleşir. Bu kontrolü pazara girmeden önce yapın. Sonuç, logoda değişiklik gerekip gerekmediğini de gösterir.
Aynı isimli başka bir marka
Girmek istediğiniz pazarda aynı ya da çok benzer isimde bir marka zaten olabilir. Bu durum, aynı isim ve logoyla ilerleyip ilerleyemeyeceğinizi doğrudan etkiler. Bazı markalar bu yüzden farklı pazarlarda biraz değiştirilmiş isim ya da logo kullanmak zorunda kalır. Arama yapmak için ilgili ülkenin marka kurumunun veritabanı ve WIPO’nun marka veritabanı başlangıç noktası olabilir, ama sonucu yorumlamak uzmanlık ister.
Zamanlama
Uluslararası tescil süreçleri aylar sürebilir. Pazara girişten çok önce başlamak, ürün satışa çıktığında markanın korumasız kalma riskini azaltır. İlk siparişten sonra başvurmak çoğunlukla geç kalmaktır. Erken başlayın.
Sınırsız dijital pazar
Fiziksel mağaza açmadan da ürünler e-ticaret sitesi ya da sosyal medya üzerinden başka ülkelerdeki müşteriye ulaşır. Bir marka resmen yalnızca Türkiye’de satış yapıyor olsa bile kargoyla yurt dışına gönderiyorsa orada da bir görünürlük kazanır. Bu görünürlük hukuki bir varlık sayılmaz, ama hangi pazarlarda tescil düşünmeniz gerektiğine dair pratik bir işarettir. Sitenizde en çok hangi ülkeden ziyaretçi ve sipariş geldiğine Analytics üzerinden bakmak iyi bir başlangıçtır.
Distribütör ve franchise ortağı
Bazı markalar yeni pazara kendi başına değil, yerel bir distribütör ya da franchise ortağıyla girer. O ülkede markanız tescilli değilse ortağınız markayı kendi adına tescil ettirebilir. Bu senaryo nadir değildir. Yerel ortaklık sözleşmesini imzalamadan önce o ülkedeki tescil durumunu, markanın kime ait olacağını ve ortaklık biterse ne olacağını yazılı olarak netleştirin.
Logo dosyaları tescile de hazır olmalı
Tescil başvurusunda logonun net, yüksek çözünürlüklü ve tek renkli sürümleri istenebilir. Başvuruyu yapacak vekile verilecek dosyalar hazır değilse süreç uzar. Vektör sürüm, siyah beyaz sürüm ve renk kodlarının yazılı olduğu bir kılavuz bu aşamada işe yarar. Logo ve kurumsal kimlik çalışmamızda bu dosyaların hepsi teslim edilir; fiyatı fiyatlar sayfasında görebilirsiniz.
Pratik bir sıra
Yurt dışına açılacak bir marka için makul sıra şöyle. Önce hangi ülkelere hangi ürünle gireceğinizi yazın. Sonra o ülkelerde isim ve logo benzerlerini tarayın. Ardından logoyu kültürel açıdan ve dosya olarak hazırlayın. Tescil başvurusunu bir marka vekiliyle, satış başlamadan önce yapın. Pazara girişi bu sırayla kurduğunuzda, yeni ülkeye giren bir siparişin ortasında logo değiştirmek zorunda kalmazsınız ve elinizdeki basılı malzemeleri çöpe atmazsınız.
Sıra bozulduğunda ne olur? Ürün raflara çıkar, ilk sevkiyat gider, sonra bir itiraz mektubu gelir. Kısa söyleyelim: pahalıya patlar, hem de en yoğun satış döneminde.
Genel bilgilendirme notu
Uluslararası marka tescili ülkeden ülkeye değişen mevzuat içerir. Yukarıdakiler genel bir çerçevedir. Hedef pazarlarınıza özel strateji için uluslararası marka tescili deneyimi olan bir marka vekiline ya da avukata danışın.
Yurt dışı planınız varsa logonuzun dosyalarını ve kültürel uygunluğunu birlikte gözden geçirelim. İletişim sayfasından yazın ya da 0540 022 64 22 numarasını arayın.