WordPress’te her sorun için bir eklenti kurmak sitenizi iki yönden zayıflatır: her eklenti sayfaya ek kod, sorgu ve dosya yükler; her eklenti de güncellenmezse bir güvenlik açığı demektir. Çözüm eklenti sayısını aşağı çekmek ve kalanları düzenli denetlemektir.
Her eklenti ekstra kod demek
Bir eklenti kurduğunuzda yalnız yönetim panelinde yeni bir menü belirmez. Çoğu eklenti, siteyi gezen herkese CSS ve JavaScript dosyası yükler; bu dosyalar o eklentiyi kullanmayan sayfada bile çağrılabilir. Veritabanında da yer açar, sayfa her açıldığında ek sorgu çalıştırabilir. Yirmi eklenti yüklü bir sitede bunlar birikir.
Yavaşlığın tipik dört kaynağı
Sahada karşılaştığımız dört grup var. İlki sayfa oluşturucular ve slider’lar; ağır CSS ve JavaScript getirirler. İkincisi sosyal medya akışı, canlı sohbet, yorum widget’ı gibi dış sunuculara bağlanan eklentiler: o sunucu yavaşsa sizin siteniz de bekler. Üçüncüsü aynı işi yapan iki eklenti: iki önbellek eklentisi ya da iki SEO eklentisi çakışır. Dördüncüsü arka planda sürekli çalışan yedekleme ve güvenlik taramaları; sunucu kaynağını sessizce tüketir.
Yavaşlığın ötesinde: güvenlik açığı
WordPress sitelerine yapılan saldırıların büyük kısmı çekirdekten çok eklentiler üzerinden gelir. Üç yıldır güncellenmeyen, geliştiricisi bırakmış bir eklenti açık kapıdır. Panelde “güncelleme var” bildirimini görmezden gelmek aynı riski taşır.
Güvenlik tarafındaki asgari önlemleri web sitesi yedekleme ve güvenlik için yapılması gerekenler yazımızda topladık. Kısaca: otomatik yedek, güncel sürüm, güçlü şifre ve iki aşamalı doğrulama.
Eklenti denetimi nasıl yapılır?
Bir saat ayırın ve şu sırayı izleyin:
- Yönetim panelinde Eklentiler listesini açın ve her birinin adını, işlevini bir tabloya yazın.
- “Bu eklenti ne işe yarıyor?” sorusuna cevap veremediğiniz satırı işaretleyin.
- Son güncelleme tarihine bakın. Bir yıldan eski olanlar şüphelidir.
- Aynı işi yapan eklenti çiftlerini bulun.
- Önce hazırlık ortamında ya da yedek aldıktan sonra, şüpheli eklentileri teker teker devre dışı bırakıp siteyi kontrol edin.
- Sorun çıkmayanları silin. Yalnızca devre dışı bırakmak yetmez, silin.
Devre dışı bırakılmış ama silinmemiş eklenti dosyası hâlâ sunucuda durur ve saldırgan için hedef olabilir.
Kaldırılamayacak eklentiler ne olacak?
Form, SEO, önbellek ve güvenlik gibi gerçekten işe yarayanlar kalır. Ama bazı işler eklenti olmadan da yapılabilir. Tema ayarından kapatılabilecek kaydırmalı menü, kod parçasıyla çözülebilecek küçük bir düğme, ya da birkaç satırlık CSS ile verilebilecek stil… Tek bir işlevi yapan küçük bir eklentiyi, birkaç satır kodla değiştirmek hem hız hem güvenlik açısından kazançtır. Bunu bilmiyorsanız bir geliştiriciden yardım alın.
Ölçmeden temizlemeyin
Önce PageSpeed Insights ile bir ölçüm alın; her eklenti kapatışından sonra tekrar bakın. Böylece hangi eklentinin ne kadar süreye mal olduğunu görürsünüz. Bazı eklentiler hafif görünür, ama sayfa yüklenmesini bir saniye geciktirir. Bazıları da şüphe çekici durur, ama etkisi neredeyse yoktur. Karar ölçüme göre verilir. Adım adım bir hız sırası için web sitesi hızını artırmanın kontrol listesine bakın.
Sorun tema kaynaklı da olabilir
Eklentileri temizlediğiniz halde site yavaş kalıyorsa, sorun temadadır. Ağır, çok özellikli çok amaçlı temalar kullanmadığınız yüzlerce özelliği de yükler. Bu durumda tema değiştirmek ya da özel tasarıma geçmek gerekebilir. Kararı verirken WordPress tema mı özel tasarım mı karar soruları yazısındaki soruları cevaplayın.
Eklenti seçerken bakılacak beş işaret
Yeni bir eklenti kurmadan önce şunlara bakın: son güncelleme yakın mı, aktif kurulum sayısı yüksek mi, WordPress’in güncel sürümüyle uyumlu olduğu yazıyor mu, destek forumunda sorulara cevap veriliyor mu, ve ücretsiz sürümle ihtiyacınız çözülüyor mu? Birden fazla işaret olumsuzsa başka bir seçenek arayın.
Temizlik sonrası düzen: eklenti günlüğü
Basit bir tablo tutun: eklenti adı, ne için kuruldu, kim kurdu, ne zaman kuruldu, son kontrol tarihi. Yeni eklenti için bu tabloya satır eklemeden kurulum yapılmasın. Üç ayda bir tabloyu elden geçirin.
Temizlikte sık yapılan hata
En sık hata, yedek almadan toplu silmedir. Bir eklentinin kaldırılması bazen sitenin bir bölümünü bozar; örneğin kısa kodlar sayfada ham metin olarak görünür. İkinci hata, yalnız devre dışı bırakıp bırakmaktır. Üçüncüsü ise eklentiyi sildikten sonra kalan tablolarını temizlememektir; veritabanı yıllar boyunca şişer.
Hosting yetiyor mu?
Eklentileri azalttığınız halde sayfa hâlâ ağır açılıyorsa sunucuya bakın. Paylaşımlı hostingte yüzlerce site aynı işlemci ve bellek havuzunu kullanır; trafik yoğun saatlerde yanıt süresi uzar. PageSpeed raporunda “sunucu yanıt süresini azaltın” uyarısı çıkıyorsa, sorunun bir kısmı eklentilerden değil sunucudandır. Bu durumda bir üst hosting paketi ya da önbellek destekli bir sunucu, birçok eklentinin yapamadığı işi tek hamlede yapar.
Güncellemeler: ne zaman, nasıl?
Güncellemeyi ertelemek açık demektir, ama körü körüne toplu güncellemek de sorun çıkarır. Önce yedek alın, sonra eklentileri tek tek güncelleyin ve her birinden sonra ön yüzü ve formları deneyin. Büyük bir WordPress sürüm geçişinde önce hazırlık ortamında deneme yapmak güvenlidir. Otomatik güncelleme yalnızca küçük, güvenlik odaklı sürümler için açık kalabilir.
Eklenti denetimini yılda iki kez yapmak çoğu site için yeterlidir. Ayın ilk günü gibi sabit bir tarihe bağlarsanız unutulmaz.
Alternatif: eklentiye ihtiyaç duymayan yapı
Küçük bir kurumsal tanıtım sitesi için WordPress gerekmeyebilir. Sayfaları bir kez üretilen, veritabanı ve eklenti olmayan bir yapı hem hızlıdır hem bakım istemez. Bu yaklaşımı WordPress mi statik altyapı mı yazısında karşılaştırdık.
Sitenizin eklenti listesine birlikte bakalım
Eklenti listenizi ve PageSpeed raporunu bize gönderin; hangilerinin gerçekten gerekli olduğunu söyleyelim. İletişim sayfasından yazabilir ya da 0540 022 64 22 numarasını arayabilirsiniz. Yeni bir site kurmayı düşünüyorsanız web tasarım sayfamızda altyapı seçeneklerini anlattık.