Search Console’da “bulunamadı (404)” satırında elli adres görünce paniğe kapılan çok kişi var. Bir kısmı bunu hemen “SEO cezası” sanıyor. Halbuki 404 çoğu zaman sitenin normal davranışı: olmayan bir adres istendiğinde sunucu “bu sayfa yok” der. Sorun, olması gereken sayfaların 404 vermesi ya da olmayan sayfaların 404 yerine 200 dönmesi. İkisi de farklı düzeltme ister.
404 nedir, ne zaman sorundur
404, sunucunun “bu adreste içerik bulamadım” yanıtıdır. Silinmiş bir ürün, yanlış yazılmış bir adres ya da eski bir kampanya sayfası 404 verir; bu doğaldır. Google 404 veren sayfayı zamanla dizinden çıkarır ve bu, sitenin genel sıralamasına ceza anlamına gelmez. Google bunu açıkça belirtir: 404 hataları tek başına sıralamayı düşürmez.
Sorun şu durumlarda başlar: sayfa hâlâ değerliyse (trafik alıyor, backlink taşıyor) ve siliniyorsa; iç linklerde kırık adres bırakılmışsa (kullanıcı deneyimi bozulur); ya da site yapısı değişirken toplu 404 üretilmişse.
Soft 404 nedir
Soft 404, sayfanın içeriği “bulunamadı” ya da boş olduğu hâlde sunucunun 200 (başarılı) kodu döndürmesidir. Örneğin stokta olmayan ve hiçbir açıklama içermeyen bir ürün sayfası, boş bir kategori ya da “sonuç bulunamadı” yazan bir arama sayfası. Google bu sayfaları “soft 404” olarak işaretler ve dizine almaz. Search Console’da ayrı bir kalem olarak görünür.
Soft 404’ün tehlikesi, sayfaların taranmaya devam edip bütçe harcaması ve sitenin kalite algısını zedelemesi. Ayrıca yanlışlıkla soft 404 sayılan iyi bir sayfa olabilir: çok kısa ya da boş görünen ama gerçekte içeriği olan bir sayfa. Bu durumda sayfanın içerik yükleme yöntemine bak.
Önce rapora bak
Search Console’da Sayfalar raporunu aç ve “Bulunamadı (404)” ile “Soft 404” kalemlerini incele. Listeyi dışa aktar ve üç gruba ayır:
- Değerli olup kaybolanlar: Trafik getiren ya da dış link alan sayfalar.
- Gereksiz ve doğal 404’ler: Silinmiş, arama değeri olmayan sayfalar.
- Hatalı üretilenler: Bozuk linkten ya da yazım hatalı adresten oluşan 404’ler.
Her gruba farklı davranılır. Bunu yapmadan hepsini yönlendirmeye kalkarsan gereksiz iş çıkarır, hatta soft 404 üretirsin.
Ne zaman 301, ne zaman 404, ne zaman 410
301 yönlendirme: Sayfanın yerini alan, konuyla gerçekten örtüşen başka bir sayfa varsa. Örneğin eski “kırmızı çanta modeli” sayfasını “kırmızı çanta kategorisi”ne yönlendirmek mantıklı. Yönlendirme hedefi konu olarak yakın olmalı.
404 ya da 410: Sayfanın karşılığı yoksa ve dönüşü de beklenmiyorsa. 410 “kalıcı olarak kaldırıldı” anlamı taşır ve Google bazen bu kodu daha hızlı işler; ama fark çoğu durumda küçüktür.
Ana sayfaya toplu yönlendirme: Yapma. Google bunu çoğu zaman soft 404 olarak yorumlar ve kullanıcı da aradığını bulamaz.
Değerli sayfaları bulmak
Kaybolan sayfaların hangisi değerliydi? İki kaynağa bak: Search Console’da geçmiş dönemdeki trafik verisi ve bir backlink aracındaki dış link listesi. Silinmiş ama dışarıdan link alan sayfalar öncelikli; bu linklerin değeri 404’te boşa gidiyor. Bu sayfaları en yakın konuya 301 ile yönlendirmek, biriken değeri korur.
Soft 404’leri düzeltme
Soft 404 için çözümü sayfanın türüne göre seç:
| Durum | Çözüm |
|---|---|
| Stokta olmayan ürün, geri gelecek | Sayfayı tut, açıklama ve alternatif ürünler ekle |
| Stokta olmayan ürün, geri gelmeyecek | 301 ile benzer ürüne ya da 404 |
| Boş kategori | Ürün ekle, birleştir ya da noindex |
| Sonuçsuz arama sayfası | Noindex ya da 404 kodu döndür |
| İçeriği JavaScript ile yüklenen sayfa | İçeriğin Google’a görünür olduğunu doğrula |
Kullanıcıya kısa bir açıklama göstermek ve sunucu kodunu da buna uygun ayarlamak gerekir. “Sayfa bulunamadı” mesajı gösteren ama 200 dönen bir sayfa, tipik soft 404’tür.
İyi bir 404 sayfası tasarla
Olmayan bir adrese gelen ziyaretçiyi kaybetme. Özel bir 404 sayfası: kısa bir özür ve açıklama, site içi arama kutusu, popüler sayfalara linkler ve iletişim bilgisi içersin. Ama sayfa 404 durum kodu dönmeli; tasarımın güzel olması kodu değiştirmez. Testi basit: rastgele saçma bir adres yaz, hem sayfanın gerçek 404 verdiğini hem de kullanışlı olduğunu kontrol et.
Yeniden tasarım ve taşıma sırasında toplu 404
En büyük 404 dalgaları site yeniden yapılırken oluşur. Yeni sistem eski adres yapısını taşımadığında yüzlerce eski adres bir gecede 404’e düşer. Backlink alan ve trafik getiren sayfalar bir anda görünmez olur. Bunu önlemek için canlıya geçmeden önce eski sitedeki tüm adresleri listele (sitemap, tarama aracı ve Search Console’dan), yeni sitedeki karşılıklarıyla eşleştir ve yönlendirme haritasını hazırla. Eşleşmesi olmayan adresler için en yakın kategori ya da konuyu seç; hiçbir şey yakın değilse 404 bırakmak kabul edilebilir. Yayından sonra ilk iki hafta Search Console’da 404 kalemini günlük izle.
İç linkleri temizle
Sitedeki kırık iç linkler kontrol edebileceğin en kolay 404 kaynağıdır. Bir tarama aracı çalıştır, 404 veren adreslere link veren sayfaları bul ve linki düzelt ya da kaldır. Bu, hem kullanıcıyı hem taramayı rahatlatır. Menü, altbilgi ve eski blog yazıları en sık kırık link barındıran yerlerdir. Ayrıca yönlendirmeye giden iç linkleri doğrudan son adrese çevir; gereksiz yönlendirme, hız kaybı demek.
Yazım hatalı adreslerle ne yapmalı
Search Console’daki 404 listesinde tuhaf adresler görürsün: sondaki gereksiz bir karakter, başka bir sitenin yanlış yazdığı link, botların deneme amaçlı istediği yollar. Bunların çoğu ilgilenmeye değmez. Ancak dış sitelerden gelen yazım hatalı ve gerçek trafik getiren bir link varsa, doğru sayfaya 301 yönlendirmek o linkin değerini kurtarır. Botların denediği /wp-admin/ ya da /xmlrpc.php gibi adresler bir 404’ten ibaret; bunları düzeltme çabasına girme.
Düzenli bakım planı
Aylık: Search Console 404 ve soft 404 sayılarını kontrol et, ani artış varsa sebebini bul. Üç aylık: tarama aracıyla kırık iç linkleri temizle. Yapı değişikliği, yeniden tasarım ya da ürün silme öncesinde: yönlendirme haritası çıkar. Bu üç alışkanlık çoğu 404 sorununu baştan önler.
Site taşıma ya da yeniden tasarım sırasında yönlendirme haritasını doğru kurmak sıralamayı korumanın anahtarı. Teknik SEO kontrol listemiz bu adımı da kapsıyor. Bir 404 listesinin hangi kısmının gerçekten önemli olduğunu ayırt etmekte zorlanıyorsan iletişim sayfasından ya da 0540 022 64 22 numarasına WhatsApp’tan raporu gönder; birlikte sınıflandıralım.