Üç ekipten teklif geldi: biri yüksek, biri orta, biri belirgin biçimde düşük. En düşüğünü seçmek cazip; en yükseğini seçmek güvenli gibi görünüyor; ortadakini seçmek “orta yol”. Ama teklifler aynı işi tarif etmiyorsa, fiyat karşılaştırması yanıltıcıdır. Sağlıklı karar için önce tekliflerin içine bakmak, sonra fiyatları aynı zemine getirmek gerekir. Bu yazı, bir teklifi okurken hangi satırlara bakmanız gerektiğini gösteriyor.
Önce aynı brief’i verdiniz mi?
Karşılaştırmanın ilk şartı, ekiplerin aynı bilgiyle teklif hazırlamasıdır. Birine “tanıtım videosu istiyoruz” diyip diğerine ayrıntılı brief verdiyseniz, teklifler farklı işleri kapsıyor demektir. Üç ekibe de aynı brief’i gönderin: hedef, kullanım yeri, kaç video ve fotoğraf, lokasyon, tarih ve bütçe aralığı. Bu, karşılaştırmanın adil olmasını sağlar. Brief hazırlamak için çekim öncesi brief formu için sorulacak sorular yazımıza bakabilirsiniz.
Kapsam: ne yapılacak, ne yapılmayacak?
Teklifte şu soruların cevabı bulunmalı: kaç gün çekim, kaç kişilik ekip, hangi lokasyon, kaç sahne? Belirsiz ifadeler (“kapsamlı çekim”, “profesyonel prodüksiyon”) bilgi taşımaz. Somut olmayan bir teklif, sonradan “bu pakete dahil değil” itirazına açıktır. Kapsamı sayılarla ve maddelerle gören bir teklif, daha güvenilirdir.
Ekip ve deneyim
Çekimi kimin yapacağı önemlidir. Teklifte ekibin rolleri (yönetmen, kameraman, ışık, ses, yapım) ve kim olduğu yer almalı. Portföyde gördüğünüz iş, sizin çekiminizi yapacak kişiye ait mi, yoksa ajansın başka bir ekibine mi? Ekibi tanımak için kısa bir görüşme isteyin. Aynı zamanda sektörünüze yakın örnek isteyin; referans müşterilerle konuşmak mümkünse bu çok değerlidir. Referanslara referanslar sayfamızdan bakabilirsiniz.
Ekipman ve teknik yeterlilik
Kamera markası tek başına kaliteyi belirlemez ama ekipman listesi, ekibin yaklaşımını gösterir. Işık ekipmanı var mı, ses kaydı için ayrı mikrofon var mı, yedek ekipman var mı? Bunlar çekim günü güvenliği için önemlidir. Ekipman kirası ayrı kalem mi, dahil mi? Özel ekipman (drone, gimbal, sinema lensi) gerekiyorsa teklifte belirtilmeli.
Çıktılar ve teslim
Ne teslim edilecek? Kaç fotoğraf, kaç saniyelik video, hangi çözünürlük ve format, hangi mecralar için kırpma? Ham görüntü teslim edilecek mi? Teslim yöntemi ve dosya erişim süresi nedir? Bu bilgiler çoğu teklifte eksik kalır. Teslim formatlarının ne işe yaradığını fotoğraf ve video teslim formatları yazımızda anlattık.
Kurgu ve post prodüksiyon seviyesi
Kurgu, çekim kadar önemlidir. Teklifte kurgunun düzeyi belirtilmeli: basit kesim mi, renk düzeltme, ses miksajı, grafik animasyon dahil mi? Müzik ve seslendirme lisansı fiyata dahil mi? Bunlar farklı ekiplerde çok değişir ve fiyat farkının en büyük kaynağıdır.
Revizyon ve onay süreci
Kaç tur revizyon dahil? Revizyon tanımı nedir? Teslim tarihi ve onay aşamaları nasıl işliyor? Sınırsız revizyon vaadi cazip görünse de, genelde belirsizlik anlamına gelir. Net bir revizyon politikası, iki tarafı da korur. Revizyon süresi de önemli: geri bildirimden sonra ne kadar sürede yeni sürüm gelir?
Kullanım hakkı ve sözleşme
Görüntüleri hangi mecrada ve ne kadar süreyle kullanabilirsiniz? Reklamda kullanım dahil mi? Modelli çekimde model izni kapsamı nedir? Ham görüntü kimde kalır? Bu maddeler teklifte yoksa sözleşmede aranmalı. Detay için fotoğraf çekim hakları ve kullanım süresi sözleşme maddeleri yazımıza bakabilirsiniz.
Ödeme ve iptal koşulları
Ödeme planı (peşinat, çekim sonrası, teslimde), fatura koşulları, iptal ve erteleme şartları, hava durumu nedeniyle erteleme politikası teklifte yer almalıdır. Peşinat oranı ve iade koşulu önceden bilinmeli. Belirsiz ödeme şartları, sonradan gerilim yaratır.
Sıcaklık ve iletişim
Teklif hazırlama sürecinde ekibin iletişimi, çekim sürecindeki iletişimin habercisidir. Sorularınıza hızlı ve net cevap veriyorlar mı? Belirsiz noktaları kendiliğinden soruyorlar mı? İyi bir ekip, teklif vermeden önce sizi dinler ve ihtiyacı anlamaya çalışır. Hazır bir şablon teklifi gönderen ve soru sormayan ekip, işi yüzeysel değerlendiriyor olabilir.
Karşılaştırma tablosu şablonu
| Kalem | Teklif A | Teklif B | Teklif C |
|---|---|---|---|
| Toplam fiyat | |||
| Çekim günü / ekip | |||
| Ekipman | |||
| Çıktılar | |||
| Kurgu düzeyi | |||
| Müzik lisansı | |||
| Revizyon | |||
| Kullanım hakkı | |||
| Teslim tarihi | |||
| Ödeme koşulu |
Tabloyu doldurunca fiyat farkının nereden geldiği görünür. Boş kalan kutular, ekipten sorulması gereken sorulardır.
Karar verirken
En iyi teklif çoğu zaman en ucuz ya da en pahalı değil, ihtiyacınızı en net anlayan tekliftir. Bütçenizi aşmadan, kapsamı net ve iletişimi güvenilir olan ekibi seçin. Emin olamadığınız durumda küçük bir ilk projeyle başlayıp ekibi tanımak akıllıcadır.
Sık sorulan sorular
En ucuz teklifi seçmek her zaman yanlış mı? Hayır. Kapsamı net, ekibi güvenilir ve ihtiyacınızı karşılayan bir teklif düşük fiyatlı da olabilir. Sorun, düşük fiyatın nelerden feragat edildiğini görmemektir. Fiyat düşükse “neleri kapsamıyor?” sorusunu sorun.
Kaç teklif almalıyım? Üç teklif çoğu iş için yeterlidir. Daha fazlası karar sürecini uzatır; daha azı kıyaslama imkanı vermez. Ama teklif sayısından çok, hepsinin aynı brief’e dayanması önemlidir.
Ekiple tanışmadan sözleşme imzalanır mı? İmzalanabilir ama önerilmez. En azından bir görüntülü ya da yüz yüze görüşme yapmak, ekibin işleyişini ve iletişimini görmenizi sağlar.
Teklifte belirsiz bir madde varsa ne yapmalı? Yazılı olarak sorun ve cevabı yazılı alın. Sözlü cevaplar unutulur ya da farklı hatırlanır. Cevabı sözleşmeye ya da teklifin ekine işletin.
Kırmızı bayraklar
Bazı işaretler dikkat gerektirir: fiyatı hemen ve hiç soru sormadan veren ekip, portföyü göstermek istemeyen ekip, sözleşmeyi es geçen ekip, “her şey dahil” deyip kalemleri açıklamayan ekip, sonuç garantisi veren ekip. Görsel içerikte kimse “şu kadar satış getirir” diyemez; böyle bir vaat verilirse temkinli olun. Yine de bir kırmızı bayrak, ekibin kötü olduğu anlamına gelmez; sadece daha fazla soru sormanız gerektiğini gösterir.
İkinci bir görüş için
Elinizdeki teklifleri birlikte değerlendirmek isterseniz, 0540 022 64 22 numarasına WhatsApp’tan gönderin; kalem kalem bakıp size dürüst bir görüş verelim. Fiyatlar sayfamıza ve iletişim sayfamıza da göz atabilirsiniz.