Dijital kimlik tasarımı sözleşmesinde en az altı konu yazılı olmalı: teslim edilecek işlerin listesi, revizyon sayısı, ödeme takvimi, telif ve kullanım hakkının ne zaman devredildiği, dosya formatları ve projenin yarıda kalması halinde ne olacağı. Bunlardan biri eksikse anlaşmazlık çıkması genellikle zaman meselesidir.
Logo çalışmasına başlarken herkes heyecanlıdır, sözleşme de çoğu zaman formalite gibi görünür. Oysa tartışmaların büyük kısmı tasarımın kendisinden değil, “ben bunu da bekliyordum” cümlesinden çıkar.
Kapsam maddesi kalem kalem yazılmalı
“Kurumsal kimlik tasarımı yapılacaktır” cümlesi hiçbir şey söylemez. Sözleşmede logonun hangi sürümlerinin geleceği (yatay, dikey, yalnızca simge, tek renk), renk ve yazı tipi sisteminin olup olmadığı, kartvizit ve antetli kâğıdın dahil olup olmadığı, sosyal medya şablonlarının kaç adet olduğu açıkça yer almalı. Bir kalem listede yoksa, kapsam dışıdır. İki taraf da bunu baştan bilir.
Biz logo ve kurumsal kimlik işini kalemlere ayırarak teklif ediyoruz; mevcut fiyat ve içerik fiyatlar sayfasında yazılı. Başka bir ajansla görüşürken de aynı yöntemi isteyin: teklifteki her satır sözleşmeye taşınsın.
Revizyon hakkı rakamla belirtilmeli
“Sınırsız revizyon” kulağa iyi gelir, uygulamada ise proje aylarca uzar. Her turda yeni bir fikir eklenir, ilk strateji kaybolur. Sağlıklı sözleşme iki sayı içerir: kaç konsept sunulacak ve onaylanan konsept üzerinde kaç düzeltme turu var. Örneğin üç konsept, seçilen yön üzerinde iki tur.
Tur dışı değişiklik istenirse ücretinin nasıl hesaplanacağı da yazılmalı. Saat başı mı, tur başı mı? Bu cümle yoksa ek iş talebi geldiğinde pazarlık sıfırdan başlar.
Telif ve kullanım hakkı devri tarihi
En çok atlanan madde budur. Logonun mali haklarının müşteriye geçmesi için bir tarih ya da koşul belirlenmeli. Yaygın uygulama, son ödemenin yapılmasıyla birlikte devrin gerçekleşmesidir. “Proje bitiminde” gibi bir ifade yetmez, çünkü proje bitti mi bitmedi mi sorusu başlı başına tartışma konusu olabilir.
Fikri ve Sanat Eserleri Kanunu eser sahibinin haklarını korur; devir ise yazılı olmalıdır. Konunun hukuki ayrıntıları için sözleşmeyi imzalamadan önce bir avukata göstermek en doğrusu. Yine de müşteri açısından kritik olan şu: devir kapsamı (süre, alan, kullanım türü) açık yazılmalı, “süresiz ve sınırsız” mı yoksa belirli bir mecra için mi olduğu belli olmalı.
Teslim edilecek dosyalar listelenmeli
Vektörel kaynak dosyalar (AI, EPS, SVG), baskıya hazır PDF, web için PNG ve favicon, sosyal medya profil görselleri. Sözleşmede hangi formatların teslim edileceği yazmıyorsa, proje bittikten sonra gelen “kaynak dosyayı da istiyorum” talebi ek ücret konusuna dönüşür. Matbaa da tabelacı da vektör ister; bu yüzden kaynak dosyanın sahibi kim olacak sorusu baştan cevaplanmalı. Hangi dosyanın ne işe yaradığını teslim formatları yazımızda anlattık.
Takvim ve müşteri tarafındaki sorumluluklar
Brif onayı, konsept sunumu, düzeltme turları, final teslim: her aşamanın tahmini süresi sözleşmede olmalı. Bir de müşteriye düşen işler var. Geri bildirim kaç iş günü içinde verilecek? Logo metinleri, slogan, marka bilgileri ne zaman gönderilecek? Geç dönüş takvimi öteliyorsa bunu yazmak ajansı korur. Aynı madde müşteriyi de korur, çünkü ajans tarafındaki gecikmenin sonucu da yazılabilir.
Ekip içinde birden fazla kişi karar veriyorsa, hangisinin nihai onay yetkisi olduğu da sözleşmeye girebilir. Bu konuyu onay süreci yazımızda ayrıca ele aldık.
Sözleşme dışında kalanlar da yazılmalı
Basılı üretim bedelleri, stok görsel ya da font lisansları, domain ve hosting gibi harcamalar çoğu zaman kimlik bedeline dahil değildir. Dahil değilse bunu yazın. Kullanılan fontun ticari lisansı gerekiyorsa kimin alacağı da belli olmalı; aksi halde logo teslim edildikten aylar sonra lisans faturası gelebilir. Kısa bir cümle bu sürprizi önler.
Sözleşme ne zaman güncellenir?
Proje ortasında kapsam büyürse, örneğin kimliğe ambalaj ya da araç giydirme eklenirse, eski sözleşmeyi sözlü uzatmayın. Ek protokol yazın; iki satır bile olsa yeni kalemi, fiyatını ve teslim tarihini içersin. İmzalı bir ek, aylar sonra çıkacak “bu işi baştan konuşmuştuk” tartışmasını bitirir.
Ödeme planı ve fatura
Peşinat, konsept onayında ikinci taksit, final tesliminde son ödeme. Tutarlar ve vadeler yazılı olmalı. Fiyatın KDV dahil mi hariç mi olduğu da açıkça belirtilmeli; bizim fiyatlarımız her zaman + KDV’dir. Ödeme gecikirse ne olacağı (çalışmanın durması, devrin ertelenmesi) bu bölümde yer alabilir.
Yarıda kalan proje ve gizlilik
Müşteri projeden vazgeçerse, o ana kadar yapılan iş nasıl ücretlendirilir? Peşinat iade edilir mi, edilmez mi? Hangi dosyalar teslim edilir, hangileri ajansta kalır? Bu maddeyi yazmak hoş değildir, ama yazılmadığında iki taraf da belirsiz bir tartışmaya girer.
Gizlilik de unutulmamalı. Ajans müşterinin ticari bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmamalı, taslak çalışmaları da müşteri onayı olmadan portfolyoda göstermemeli. Portfolyo kullanım izni ayrı bir satır olarak yazılırsa sonradan sürpriz yaşanmaz.
İmzadan önce son kontrol
Sözleşmeyi imzalamadan önce kendinize şunu sorun: teklifte konuşulan her şey metinde var mı? Sözlü verilen söz, yazılmadıysa yok sayılır. Teslim süresi, revizyon sayısı, dosya listesi ve devir tarihi için ayrı ayrı bakın.
İyi bir sözleşme güvensizlik işareti sayılmaz; herkesin neyi, ne zaman, hangi koşulla alacağını belirler. Projeniz için kapsamı birlikte netleştirmek isterseniz iletişim sayfamızdan bize yazabilir ya da 0540 022 64 22 numarasını arayabilirsiniz. Logo ve kurumsal kimlik çalışması sonrasında siteyi de yenilemeyi düşünüyorsanız web tasarım hizmetimize göz atın.