Ticari drone çekimi için dört konuda izin ve belge gerekir: cihazın ve pilotun sivil havacılık mevzuatına uygunluğu, uçuş yapılacak bölgenin uçuşa açık olması, mülk sahibinin onayı ve kapsamı belirleyen sözleşme. Ağırlık eşikleri ve belge türleri zamanla değiştiği için kesin bilgiyi yalnızca Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün güncel metinlerinden okuyun.
Havadan çekilen görüntü bir mekanın büyüklüğünü, bir etkinliğin canlılığını ya da bir arazinin sınırlarını çok iyi anlatır. Ama drone’u kaldırmadan önce hukuki zemini kontrol etmek, çekimin gününde sahada yaşanacak sorunu önler.
Cihaz ve pilot kaydı
Türkiye’de insansız hava araçları sivil havacılık otoritesinin belirlediği kurallara tabidir. Belirli bir ağırlığın üzerindeki cihazlar için kayıt ve kimlik gerekebilir; ticari kullanımda pilot için ek yeterlilik ve belge aranabilir. Eşiklerin neresinde olduğunuz cihazın modeline, ağırlığına ve kullanım amacına göre değişir. Elinizdeki ekibe “cihaz kayıtlı mı, pilotun belgesi hangi kapsamda?” diye sorun ve belge kopyasını isteyin.
İyi bir ekip bu soruya tereddütsüz cevap verir ve belgesini gösterir. Kayıtsız bir cihazla yapılan ticari çekim, çekilen görüntünün kullanımı konusunda da sorun çıkarabilir.
Uçuş bölgesi: nerede uçulur
Havalimanı çevresi, askeri bölgeler, bazı stratejik tesisler ve kalabalık toplanma alanları uçuşa kapalı ya da izne bağlı olabilir. Şehir merkezlerinde de kısıtlı bölgeler bulunur. Hangi bölgenin kısıtlı olduğu zamanla değişebileceğinden, resmi harita ve uygulamalardan çekim günü öncesinde kontrol edin. Arkadaşınızın “orada uçurmuştum” demesi kaynak değildir.
Kısıtlı bölgede çekim gerekiyorsa izin başvurusu çekim gününden çok önce yapılmalıdır. Bu süreç günler sürebilir; son güne bırakılan başvuru çekimi erteletir.
Özel mülk ve mahremiyet
Bir arazi ya da bina üzerinde çekim yapılacaksa mülk sahibinin yazılı onayı hem hukuki hem etik bir gerekliliktir. Konut bölgelerinde rota, komşu parsellerin ve pencerelerin görüntüye girmeyeceği biçimde planlanır. Tanınabilir kişi, plaka ya da özel alan görüntüde kalıyorsa yayından önce bunları kurguda temizlemek gerekir. Emlak ve etkinlik çekimlerinde bu ayrıntı sık atlanır.
Pilot yeterliliği ve sigorta
Ticari çekimde müşteri, pilotun sorumluluğunu belgeleyen bir yeterlilik ister. Büyük markalarla çalışırken sözleşme aşamasında bu belge talep edilir. Olası bir kaza ya da hasarı karşılayacak bir sigorta poliçesi de çoğu kurumsal projede aranır. Poliçenin kapsamını okuyun: cihaz hasarını mı, üçüncü kişiye verilen zararı mı karşılıyor?
Sözleşmede neler yazmalı
Çekim yeri, tarih, teslim edilecek görüntüler, kullanım hakkı, iptal ve erteleme koşulları, hava durumu yedek günü, sorumluluk paylaşımı ve izinleri kimin alacağı sözleşmede açık olmalı. “Bir sorun çıkarsa kim neyi üstlenir?” sorusunun yazılı cevabı sizi de ekibi de korur. Sözleşmesiz drone çekimi, sorun çıktığında kimin haklı olduğunu belirlemeyi zorlaştırır.
Çekim öncesi sıra
Pratik bir sıra şöyle: önce çekimin amacı ve yeri belirlenir. Ardından yerin uçuşa uygunluğu resmi kaynaktan doğrulanır. Sonra ekibin cihaz ve pilot belgeleri istenir. Mülk sahibinden onay alınır. Sigorta ve sözleşme tamamlanır. Son olarak hava durumuna göre yedek gün belirlenir. Bu sıranın her adımı bir önceki adıma bağlıdır; yer uygun değilse belge toplamak için vakit harcamayın.
Hazırlık ayrıntıları için drone çekimi öncesi kontrol listesi yazımıza, genel çerçeve için drone kullanma şartları yazımıza bakabilirsiniz.
Çekim günü sahada ne olur
Çekim sabahı ekip hava durumunu, rüzgarı ve görüş mesafesini kontrol eder. Pil durumu, sinyal ve uçuş yazılımı testten geçer. Sahada yetkililer sorarsa belgeler hazır olmalıdır. Kalabalığın üzerinde uçuş yapılmaz; çevredeki insanlara bilgi verilir. Hava uygun değilse çekim ertelenir; bu erteleme ekibin dikkatli çalıştığını gösterir, kusur sayılmaz.
Sektörlere göre farklar
Emlak çekiminde ana risk komşu parsellerin ve pencerelerin görüntüye girmesidir; rota satılan mülkün sınırında kalacak biçimde planlanır. İnşaat sahasında şantiye güvenliği ve sahadaki işçilerin yerleşimi belirleyicidir; uçuş, çalışmanın durduğu saate ya da iş güvenliği sorumlusunun onayıyla yapılan zamana konur. Otel ve tesislerde misafir mahremiyeti öne çıkar. Etkinlik çekiminde ise kalabalığın üstünde uçuş yapılamayacağından, drone planı etkinlik başlamadan önce ya da alanın boş olduğu saatlerde çekilir.
Başvuru süresi ve zamanlama
Kısıtlı bölge ya da kalabalık alan söz konusuysa izin süreci gün alabilir. Çekim tarihini kesinleştirmeden önce ilgili kurumdan başvuru süresini öğrenin. Hava şartlarına bağlı erteleme olacağını düşünerek, mümkünse iki farklı tarihi aynı izinle uyumlu tutun. Başvuruyu son güne bırakmak çekimi ertelemenin en kolay yoludur.
Bu kontrol bir kez yapılıp bırakılmaz; çekim tarihi yaklaştıkça bölgedeki kısıtlamaları yeniden doğrulayın.
Ekibe sorulacak kısa sorular
Ekibe şunları yazılı sorun: Cihazınız kayıtlı mı? Pilotun hangi belgesi var? Sigortanız neyi kapsıyor? Bu bölgede uçuş için kimden izin gerekiyor? Cevaplar net değilse başka ekiple de görüşün. İyi bir ekip bu soruları sizden önce kendisi gündeme getirir.
Fiyat ve paket
Drone çekimi çoğu zaman genel çekim paketine ek olarak planlanır. Bizim çekim paketlerimiz ayda bir gün, altı saat 10.000 ₺ + KDV’den başlar; kapsam ve teslim ayrıntıları çekimden sonra birlikte belirlenir. Drone gibi özel kalemler görüşmede netleşir. Rakamlar fiyatlar sayfasında, hizmetin genel tanımı profesyonel çekim sayfasında.
Çekimi planlıyorsanız yer ve amacı paylaşın, uygunluğu birlikte kontrol edelim. 0540 022 64 22 numarasını arayabilir ya da iletişim sayfasından yazabilirsiniz.