Bir işletme sahibi düşünün: ajansla görüşmüş, teklifi beğenmiş, imza atmak üzere. Sözleşmeyi eline alıyor ve beş sayfalık metne göz gezdiriyor. Fiyat doğru, süre yazıyor, “hizmetin kapsamı” başlığı altında kalabalık bir paragraf var. İmzalıyor. Altı ay sonra ajanstan ayrılmak istediğinde, sitesinin yönetici hesabının ajansın adına açılmış olduğunu öğreniyor.
Bu senaryo uydurma değil, sık rastlanan bir durumun özeti. Sözleşme imzalamak bir formalite gibi görünür ama SEO’da çalışma biçimini, sahipliği ve çıkış şartlarını belirleyen tek belgedir.
Hizmetin kapsamı somut yazılmış mı?
“SEO danışmanlığı ve optimizasyon hizmeti” tek başına kapsam sayılmaz. Sözleşmede ya da ekinde aylık yapılacak işlerin listesi olmalı: teknik denetim, sayfa düzenleme adedi, yeni içerik sayısı, yerel SEO işleri, raporlama sıklığı. Neyin dahil olduğunu bilmezseniz, neyin eksik olduğunu da iddia edemezsiniz. Kapsam ne kadar belirsizse, anlaşmazlık olasılığı o kadar yüksektir. Ajans, kapsam netliğine direnç gösteriyorsa bunu bir işaret olarak alın.
Süre ve yenileme koşulları
Sözleşme süresi genellikle üç, altı ya da on iki aydır. Uzun süre, çoğu zaman daha uygun aylık fiyat anlamına gelir; ama sizi bağlar. Dikkat edilecek nokta otomatik yenileme: sözleşme süre sonunda kendiliğinden uzuyor mu, feshi için ne kadar önceden bildirim gerekiyor? Bazı sözleşmelerde bildirim süresi kaçırılınca bir yıl daha uzayabiliyor. Bunu takvimine not al ve gerektiğinde erken yazılı bildirim gönder.
Çıkış ve fesih şartları
İyi bir sözleşme iki tarafın da çıkış yolunu tanımlar. Teslimatlar yapılmadığında fesih hakkınız var mı? Erken çıkış için cezai şart öngörülmüş mü, öngörülmüşse makul mü? Ajansın çalışmayı bıraktığı durumlarda ne olacak? Şunu sorun: “Memnun kalmazsam nasıl ayrılırım, ayrılırken ne alırım?” Cevap net olmalı. Bir de kısa deneme dönemi mümkünse (örneğin ilk üç ay) bunu talep edin; ajanslar çoğu zaman esneklik gösterir.
Hesap ve erişim mülkiyeti
En kritik madde bu. Web siteniz, alan adınız, Search Console, analitik ve Google İşletme Profili hesaplarının sahibi siz olmalısınız. Ajans yönetici ya da yetkili kullanıcı olarak eklenebilir, ama mülkiyet sizde kalmalı. Sözleşmede “tüm hesap ve erişimler müşteriye aittir, ayrılma durumunda yönetim yetkileri derhal devredilir” gibi bir madde bulunsun. Ajansın kendi hesabında açtığı bir profil ya da analitik mülkü, ayrılınca sizin için kaybolabilir; yıllarca biriken veri bir anda gider.
İçeriğin telif hakkı
Ödediğiniz metinler, görseller ve sayfa tasarımları kime ait? Ajans “içerik ajansa aittir, siz kullanım hakkına sahipsiniz” diyorsa, sözleşme bitince içeriği kullanamayabilirsiniz. Doğrusu, ödemesi yapılmış içeriklerin size devredilmesidir. Bu madde özellikle blog yazıları ve hizmet sayfaları açısından önemli: bunlar sizin dijital varlığınız. Ajansın kullandığı stok görsellerin lisans durumunu da sorun.
Teslimat ve raporlama taahhüdü
Sözleşmede raporun ne sıklıkla, hangi biçimde teslim edileceği yazılmalı. Aylık toplantı taahhüdü var mı? Sorunlar için yanıt süresi belirtilmiş mi? Bunlar küçük detaylar gibi görünür ama ilişkinin kalitesini belirler. Ayrıca ajans hangi araçları kullanacak ve rapor verilerine sizin erişiminiz olacak mı? Raporun ne içermesi gerektiği konusunda SEO raporunda hangi metrikler gerçekten önemli yazımız fikir verebilir.
Sıralama vaadi ve sorumluluk sınırı
Sözleşmede “belirli kelimelerde birinci sayfa” gibi bir taahhüt varsa, koşullarına dikkat edin: hangi kelimeler, hangi süre, hangi konum? Çoğu zaman bu vaatler küçük dipnotlarla sınırlanmıştır. Öte yandan sorumluluk sınırı maddesi de olağandır; ajans sonuçları garanti edemeyeceğini yazabilir. Bu dürüst bir tutumdur. Şüpheli olan, garanti verip sorumluluğu tümden reddeden sözleşmedir.
Gizlilik ve rekabet maddeleri
İşletmenizin müşteri bilgileri, satış verileri ve stratejisi ajansla paylaşılacak. Gizlilik maddesi bunları koruyor mu? Ayrıca ajansın sizin doğrudan rakibinizle aynı bölgede ve aynı hizmet için çalışıp çalışmayacağı da sorulabilir. Bu her zaman yasaklanamaz ama bilgi almak hakkınız. İzmir gibi tanışıklığın yüksek olduğu bir ticaret ortamında bu bilgi daha da değerli.
Fiyat ve ek maliyetler
Ücretin neleri kapsadığı, KDV dahil mi hariç mi olduğu, ödeme takvimi ve gecikme koşulları yazılmalı. Bunun dışında ek maliyet çıkabilecek kalemler (araç abonelikleri, içerik için stok görsel, çeviri, geliştirici işi) açıkça belirtilmeli. “Ek işler ayrıca fiyatlandırılır” gibi belirsiz bir cümle, fatura sürprizi demek. Fiyatlandırma mantığı için SEO fiyatları neye göre belirlenir yazımıza bakabilirsiniz.
Sözleşmede görülen üç sıkıntılı örnek kalıp
Birinci kalıp: “Ajans, hizmetin niteliğine göre kapsamı tek taraflı değiştirebilir.” Bu cümle, ödediğiniz hizmeti dilediği gibi küçültme hakkı tanır. İkinci kalıp: “Hesaplar ajans tarafından yönetilir.” Mülkiyet belirtilmemişse, erişimi kaybedebilirsiniz. Üçüncü kalıp: “Sözleşme süre sonunda aynı şartlarla otomatik olarak yenilenir; fesih için otuz gün önceden bildirim gerekir.” Bu, unutkanlığa dayanan bir bağ yaratır. Bu cümleleri gördüğünüzde itiraz etmek hakkınızdır; çoğu ajans metni düzeltmeye razı olur, olmayanlar zaten sizin için uygun ortak değildir. Ayrıca sözleşmedeki küçük puntolu ekleri de okuyun; asıl sınırlamalar oradadır.
Yerel bir işletme için ek not
İzmir’de birçok işletme, tanıdık ilişkisiyle sözleşmesiz ya da tek sayfalık anlaşmalarla çalışmaya alışık. Bu güvene dayalı kültür değerli, ama SEO çalışmasında yazılı çerçeve iki tarafı da korur. Tek sayfalık bile olsa; kapsam, süre, aylık ücret, hesap sahipliği ve çıkış şartını içeren bir metin, sonradan yaşanabilecek “ben öyle anlamadım” tartışmalarını büyük oranda önler.
İmzadan önce yapılacaklar
Sözleşmeyi imzalamadan önce en az bir gün düşünün. Anlamadığınız maddeleri yazılı sorun. Gerekirse bir hukuk danışmanına gösterin; küçük bir ücret, büyük bir sorundan korur. Ajansın sözleşme taslağını değiştirmeye açık olup olmadığı da bir işaret: değişikliğe tamamen kapalı bir yapı, ilişkinin gelecekteki esnekliğini de gösterir. Bizim yaklaşımımız kapsamı, çıkışı ve mülkiyeti net yazmak; bunu iletişim sayfamızdan ya da 0540 022 64 22 numarasından WhatsApp’a yazarak örnek üzerinden görebilirsiniz.
Sözleşme sonrası: takip edilecekler
İmza atıldıktan sonra sözleşmeyi çekmeceye kaldırmayın. Önemli tarihleri (süre sonu, bildirim tarihi, rapor teslimleri) takvime yazın. Teslimatları sözleşmedeki listeyle karşılaştırın. Bir eksik varsa, ilk fırsatta yazılı olarak hatırlatın; sözlü uyarılar unutulur. Değişiklik olduğunda (kapsam genişlemesi, ek hizmet) bunu yazılı bir ek ile kayda geçirin. Bu alışkanlık, hem ajansı hem sizi korur ve ilişkiyi şeffaf tutar.
Hukuki tavsiye değil, pratik bir kontrol listesi
Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; bir avukatın sözleşme incelemesinin yerini tutmaz. Ama sıradan bir SEO sözleşmesinde nelere bakılacağını size gösterir. Kapsam, süre, çıkış, mülkiyet, telif, raporlama, gizlilik, ücret. Bu sekiz başlık net olan bir sözleşme, çoğu sorunun önüne geçer. Ajans seçiminin genel çerçevesi için İzmir SEO ajansı seçerken sorulacak sorular yazımıza da göz atın.