Bir SEO sözleşmesi çoğu zaman satış görüşmesinin sonunda, “bir de şunu imzalayalım” tonuyla önünüze gelir. O ana kadar konuşulan her şey güzeldir; ama toplantıda söylenenlerle kâğıtta yazanların aynı olduğunu kontrol etmek sizin işiniz. Hukukçu olmanıza gerek yok. Sadece sözleşmenin hangi sorulara cevap vermesi gerektiğini bilirseniz, eksikleri okurken fark edersiniz.
Kapsam: ne yapılacak, ne yapılmayacak
Sözleşmenin belki de en önemli bölümü kapsamdır. “SEO hizmeti verilecektir” cümlesi kapsam değildir. Kapsam; teknik denetim, içerik üretimi, sayfa optimizasyonu, yerel SEO çalışması, raporlama ve toplantılar gibi kalemleri tek tek sayar. Yanına da neyin kapsam dışı olduğu yazılmalıdır: site tasarım değişikliği, yeni sayfa yazılımı, reklam yönetimi gibi işler ayrıca teklife bağlıysa bunu açıkça görün.
Bir kalem hem kapsamda hem “gerektiğinde” ifadesiyle geçiyorsa, o ifade tartışma çıkarır. “Gerektiğinde” kimin kararı, hangi şartta, ek ücretli mi? Yazılı olsun.
Süre, yenileme ve fesih
SEO’nun sonuç vermesi zaman aldığı için ajanslar genellikle en az birkaç aylık taahhüt ister. Bu makuldür; ama sözleşmede süre, yenileme biçimi ve fesih koşulları net olmalı. Otomatik yenilenen ama bildirim süresi çok kısa bir sözleşme, farkında olmadan bir yıl daha bağlanmanıza yol açabilir. Sorulacak sorular:
- İlk taahhüt süresi ne kadar?
- Bitişte otomatik uzama var mı, varsa ne kadar önceden haber verilmeli?
- Haklı sebeple erken fesih mümkün mü, hangi durumlarda?
- Fesih halinde yapılan işler ve hesaplar nasıl teslim edilir?
Çıktılar ve teslimler
Ayda kaç içerik yayımlanacak, kaç teknik düzeltme yapılacak, hangi raporlar teslim edilecek? Bunlar sayılabilir kalemler olmalı. Sonuç yerine çıktı yazılır; çünkü sonucu kimse garanti edemez. “Ayda üç içerik ve bir performans raporu” ölçülebilir bir taahhüttür. “Trafiği artıracaktır” ise bir umut cümlesidir, taahhüt değil.
Tersine, sözleşmede “ilk sayfa garantisi” ya da “belirli bir sıralama” yazıyorsa dikkatle okuyun. Sıralamayı bir üçüncü taraf, yani arama motoru belirler; bu yüzden böyle bir madde ya gerçekçi değildir ya da koşullarla o kadar kısıtlanmıştır ki pratikte bir anlam taşımaz.
Erişim ve veri sahipliği
Search Console, analitik, site yönetim paneli, Google işletme profili: bunların sahibi siz olmalısınız. Ajans yetkili kullanıcı olarak eklenir. Sözleşme bunu yazmalı ve ilişki bittiğinde erişimlerin nasıl kapatılacağını söylemeli. Ajansın kendi araç hesaplarında topladığı veri size rapor olarak teslim edilecek mi, yoksa ayrılınca kaybolacak mı? Bu detay aylarca konuşulmaz, ayrılık anında hatırlanır.
Aynı şekilde içeriklerin telif ve kullanım hakkı da yazılı olsun. Ödemesi yapılan içerik sizin olmalı; ajans başka müşteri için tekrar kullanmamalı.
Raporlama ve toplantı düzeni
Raporun ne sıklıkla, hangi formatta, hangi göstergelerle geleceği sözleşmede ya da ek dokümanda yer almalı. Toplantı sıklığı ve cevap süreleri de yazılabilir. Buradaki amaç sıkı bir kural koymak değil, beklentiyi ortaklaştırmak. Rapor içeriği konusunda SEO raporunda hangi metrikler gerçekten önemli yazısından fikir alabilirsiniz.
Gizlilik ve rekabet maddeleri
Ajans sizin iş bilgilerinize, müşteri sorularınıza, belki fiyat yapınıza erişir. Gizlilik maddesi bunun korunmasını güvenceye alır. Bazı ajanslar aynı sektörde birden fazla firmayla çalışmama taahhüdü vermez; bu makul olabilir ama en azından bilgilerin diğer müşterilerle paylaşılmayacağı yazılmalı. Benzer şekilde sizin de ajansın yöntemlerini üçüncü taraflara aktarmama yükümlülüğünüz olabilir; bunu okuyun.
Ücret, ödeme ve ek iş
Ücretin ne zaman, hangi koşulla ödeneceği, hangi kalemlerin ek fatura olarak gelebileceği ve ek işlerin nasıl onaylanacağı belirtilmelidir. Sürpriz fatura, sözleşmenin en çok ihmal edilen bölümünden çıkar. Ek işler için “yazılı onay olmadan ücretlendirilmez” ifadesi tarafları korur.
Uyuşmazlık ve iletişim maddeleri
Bir sorun çıktığında hangi adımla ilerleneceği de yazılabilir: önce yazılı bildirim, makul bir düzeltme süresi, sonra toplantı ve ancak sonra fesih gibi. Böyle bir sıra, küçük bir anlaşmazlığın hemen kopuşa dönüşmesini engeller. Ayrıca sözleşmede kimin muhatap olduğu (hesap sorumlusu, uzman, yönetici) ve acil durumlarda kime nasıl ulaşılacağı belirtilebilir. Bir site erişilemez hale geldiğinde ya da bir düzenleme sıralamayı bozduğunda kime yazacağınızı bilmeniz gerekir.
Süreç sırasında değişiklik yönetimi
SEO planı zamanla değişir; yeni bir hizmet eklenir, site yenilenir, hedef bölge genişler. Sözleşme, kapsam değişikliğinin nasıl yönetileceğini de söylemelidir: yazılı teklif, onay ve yeni kapsamın fiyatı. Bu madde olmadığında, her yeni istek ya bedelsiz beklenir ya da sürpriz faturaya döner. İki tarafın da lehine olan, değişimi kayıt altına alan basit bir sürece ihtiyaç var.
Sizin yükümlülükleriniz
Sözleşmeler genelde ajansın yapacaklarını yazar, ama sizin sorumluluklarınız da vardır: içerik onaylarını makul sürede vermek, erişimleri sağlamak, site üzerinde önceden haber vermeden büyük değişiklik yapmamak. Bunları okumak, işin sizin tarafınızı da planlamanıza yarar. Örneğin sitenin yazılımını yapan başka bir ekip varsa, onunla koordinasyonu kimin yürüteceğini önceden belirleyin.
Sık sorulan üç soru
Deneme süresi olmalı mı? Zorunlu değil, ama ilk iki üç ay için kapsamın gözden geçirilebileceği bir madde faydalıdır. Böylece plan gerçek durumla uyuşmuyorsa esneklik doğar.
Sonuç garantisi istemeli miyim? Sıralama ya da trafik garantisi gerçekçi olmaz; bunun yerine iş çıktıları ve ölçüm göstergeleri üzerinde anlaşın. Garanti veren maddeler çoğu zaman o kadar çok istisna içerir ki pratikte işlemez.
Sözleşmeyi kim hazırlamalı? Ajans hazırlıyorsa kendi lehine yazar; bu doğal. Siz de kendi maddelerinizi ekleyin ve mümkünse bir hukukçuya okutun. İyi bir ekip karşı önerileri rahatlıkla kabul eder.
Bu üç soru, sözleşme sürecinde en çok kafa karıştıran noktalar; cevapları netleştiğinde imza çok daha rahat atılır.
Sözleşme ile teklif arasındaki fark
Teklif bir niyet beyanıdır, sözleşme bağlayıcıdır. Satış sürecinde konuşulan her şey teklife yansımamış olabilir, teklifte yazan her şey de sözleşmeye girmemiş olabilir. İmzadan önce ikisini yan yana koyup farklara bakın; eksik ya da değişmiş bir madde varsa, imzadan önce sorun. Özellikle hizmet kapsamı, aylık çıktı adedi ve sözleşme süresi bu iki belgede farklılaşabilir.
İmzadan önceki son kontrol
Sözleşmeyi bir kere de “bu ilişki kötü biterse ne olur?” gözüyle okuyun. Hesaplar kimde kalır, içerik kimin olur, cayma bedeli nedir? İyi bir ilişkide bu sorular hiç gündeme gelmez; ama sözleşme, kötü senaryoyu güvenceye alarak iyi senaryoyu rahatlatır. Fesih tarafını SEO sözleşmesinde fesih ve veri sahipliği yazımızda ayrıca işledik.
Kendi sözleşmenizi birlikte okumak isterseniz iletişim sayfasından bize ulaşabilir ya da 0540 022 64 22 numarasına WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Hukuki değerlendirme için avukatınıza danışmanızı öneririz; biz SEO tarafındaki eksikleri gösterebiliriz. Bizim SEO hizmetimizin kapsamını da sözleşme öncesinde yazılı paylaşıyoruz.