Net bir brief logo maliyetini üç yoldan düşürür: revizyon turlarını azaltır, yanlış yönde harcanan çizim süresini keser ve karar aşamasını kısaltır. Logo bedelinin büyük kısmı çizimden çok geri dönüşlerde harcanıyor. İlk tur doğru yöne giderse ikinci ve üçüncü tur ayrıntı düzeltmeye kalır. Brief burada bir form değil, ilk çizgiden önceki en ucuz karar noktasıdır.
Belirsiz brief neden pahalıya patlar
“Modern, güvenilir, genç bir logo istiyorum” cümlesi üç farklı tasarımcıda üç farklı sonuç verir. İlk teslimde müşteri hiçbirini sevmez, nedenini de söyleyemez. İkinci tur “biraz daha farklı” ile gelir. Üçüncü tur “ilk taslağa geri dönelim” ile biter. Bu üç turun her biri tasarımcı için gerçek saat, müşteri için gecikme demek.
Belirsizliğin bir bedeli de moral. Müşteri “anlayamıyorlar” diye düşünür, tasarımcı “ne istediğini bilmiyor” diye. Brief yazılı olduğunda bu suçlama oyunu da bitiyor, çünkü herkes aynı metne bakıyor.
İyi bir brief’te hangi bilgiler olmalı
Sekiz başlık yeterli.
- Marka adı ve okunuşu, varsa kısaltması ve sloganı.
- İşin ne olduğu: hizmet ya da ürün, tek cümleyle.
- Hedef kitle: yaş aralığı, meslek, hangi kanaldan ulaşılacağı.
- Rakipler: üç ila beş marka adı ve internet adresi.
- Logonun kullanılacağı yerler: tabela, araç, ambalaj, web, sosyal medya.
- Beğendiğiniz ve beğenmediğiniz örnekler.
- Renk beklentisi ya da yasağı; varsa mevcut renkler.
- Süre ve bütçe aralığı.
Bu sekiz başlığı bir sayfaya sığdırmaya çalışın. İki sayfayı geçen brief’i kimse tam okumaz.
“Beğenmediğim örnekler” kısmı neden önemli
İnsanlar ne istediğini tarif etmekte zorlanır ama ne istemediğini hemen söyler. Beş logo seçip “bunlar olmasın” demek, tasarımcıya yarım gün kazandırır. Her birinin yanına bir cümle ekleyin: “Çok kalabalık”, “Renkler soğuk”, “Harfler okunmuyor”. Sonuçta tasarımcı yasak bölgeyi çizmiş olur ve geri kalan alana çalışır. Bu bölüm, çoğunlukla beğendiğiniz örneklerden daha yön gösterici çıkıyor.
Beğendiğiniz örnekleri de “neden” ile verin: renk mi, çizgi mi, tavır mı? Bu yaklaşımı moodboard hazırlığında genişletebilirsiniz.
Brief hazırlarken düşülen yaygın hata
En sık görülen: logoyu çözüm olarak tarif etmek. “Bir kartal olsun” brief değildir, çözümdür. Brief problemi anlatır: “Güçlü ve bağımsız bir imaj istiyoruz, hedef kitlemiz ağır sanayi firmaları.” Çözümü tasarımcı bulur; bazen kartal çıkar, çoğu zaman başka bir şey. Çözüm dayatıldığında tasarımcının elinden uzmanlığı alınıyor.
İkinci hata, kararı verecek kişiyi belirtmemek. Ortaklardan biri brief’i yazar, diğeri sonradan itiraz eder. Brief’in en üstüne “son onayı veren kişi” yazılmalı.
Üçüncü hata, rakip taramasını atlamak. Brief’e rakip adı yazmayan müşteri, ilk taslakta rakibine benzer bir logo alabilir. Rakip analizinin nasıl yapılacağını ayrıca anlattık.
Örnek bir brief iskeleti
Bir sayfa şöyle görünebilir: “Marka: Çınar Mobilya, atölye üretimi masif ahşap mobilya. Hedef: 30 ile 50 yaş arası, evini yeni döşeyen çiftler. Rakipler: şu üç yerel atölye, şu iki online mağaza. Kullanım: dükkân tabelası, ürün etiketi, Instagram. Sevilen: sıcak ahşap tonları, elle çizilmiş his. Sevilmeyen: soğuk mavi, gradyan, kurumsal duruş. Süre: dört hafta.” Bu örnek uydurma bir işletme, ama yapı sizinki için de geçerli. Altı satır bile ilk turu doğru yöne çeker.
Brief’i kim yazmalı?
Karar verici yazmalı ya da en azından imzalamalı. Pazarlama sorumlusu yazıp patron sonradan beğenmezse, brief bir kez daha yazılır. İşletme küçükse sahibi yazar, büyükse karar veren iki üç kişi bir saatlik toplantıyla yazıya döker. Toplantıda tartışma çıkıyorsa iyi: tartışma çizim aşamasında değil brief aşamasında olmalı.
Brief bir formalite değil
Brief tasarımcıya verilen bir belge gibi görünse de asıl işlevi müşteriye ait: işi netleştirmek. Brief yazarken birçok kişi kendi işinin hedef kitlesini ilk kez yazıya döküyor. Bu da yan fayda; aynı metin web sitesi, sosyal medya ve reklam çalışmalarında temel olarak kullanılıyor. Web tasarım projelerimizde de aynı metni içerik planı için alıyoruz.
Brief’e eklenmesi gereken sınırlar
Bütçe ve süre dışında iki sınır daha yazın: kaç revizyon turu öngörüldüğü ve hangi dosyaların teslim edileceği. Revizyon sayısı belli değilse her tur yeni bir pazarlığa dönüyor. Teslim dosyaları belli değilse “vektör dosya vardı değil mi?” tartışması en sonda çıkıyor. Bu iki cümle sözleşmeyi de sadeleştirir. Teslimde hangi dosyaların beklenmesi gerektiğini en sık yapılan hatalar yazısında sıraladık.
Brief sonrası süreç
Brief’i teslim ettiniz diyelim. Tasarımcı iki şey yapar: eksik bilgiyi sorar ve çizim yönü önerir. Burada karşı soruları ciddiye alın. “Hedef kitleniz kadın mı erkek mi?” sorusu basit görünür ama yönü belirler. Cevaplayamıyorsanız brief tamamlanmamıştır.
Yön onaylandıktan sonra ilk tur çizimler gelir. Geri bildirim verirken brief’e dönün: “Brief’te sıcak bir his yazmıştık, bu taslak soğuk” cümlesi, “sevmedim” cümlesinden çok daha işe yarar.
Maliyet etkisini hesaplayalım
Tüm turlar kapsama dahilse bile süre uzar. Süre uzayınca logo gecikir, tabela sipariş edilemez, web sitesi bekler. Tasarım bedeli sabitse bile gecikmenin başka maliyetleri var. Net brief burada zaman tasarrufu sağlıyor.
Logo ve kurumsal kimlik çalışmamızın kapsamı ve güncel ücreti fiyatlar sayfasında yazıyor. Brief hazırlamakta zorlanıyorsanız iletişim sayfamızdan bize ulaşın; ilk görüşmede soruları birlikte cevaplayıp brief’i yazıya dökelim.