Marka rehberindeki “yapmayın” sayfası, logonun yanlış kullanım örneklerini görselle gösteren sayfadır. Yedi sekiz küçük kutu, her birinde bir hata, köşede kırmızı çarpı, altında tek cümlelik uyarı. Rehberin en az dikkat çeken ama en çok işe yarayan sayfası bu. “Logoyu şöyle kullanın” soyut kalır. “Logoyu böyle kullanmayın” yanında bir görselle gelince herkes anlar.
Çoğu rehberde bu sayfa ya yoktur ya da iki satırlık dipnota sıkışmıştır. Marka bozulması genellikle kasıtlı olmaz; yardım etmek isteyen biri logoyu “biraz sığdırmak için” esnettiğinde başlar.
Yanlış kullanım neden bu kadar sık?
Kimse kötü niyetli değil. Sosyal medya görseli hazırlayan stajyer logoyu kutuya sığdıramayınca genişliğini uzatıyor. Matbaacı zemin koyu olduğu için logoyu siyaha çeviriyor. Bir iş ortağı sponsorluk afişinde logoyu kendi renklerine uyduruyor. Hepsi mantıklı bir gerekçeyle yapılan hareketler.
“Yapmayın” sayfası bu mantıklı ama yanlış refleksleri önceden yakalamak için var. Ne kadar somutsa o kadar akılda kalır.
Sayfada olması gereken örnekler
Her markada ayrıntı değişir ama çoğu logo için geçerli bir çekirdek liste var.
- Esnetme veya sıkıştırma: oranı bozulmuş logo.
- Onaylanmamış bir renkle boyanmış logo.
- Gölge ya da parlama eklenmiş logo, web ve sunumlarda sık görülür.
- Okunmayan zemin: desenli ya da parlak fotoğraf üstünde.
- Simge ile yazının ayrılıp kişisel bir düzene sokulması.
- Güvenlik alanının ihlali: logonun yanına başka öğelerin yaklaştırılması.
- Döndürme ya da eğme.
Listeyi markanıza uyarlayın. Logoda ince bir slogan varsa “sloganı kaldırmadan küçük boyutta kullanmak” ayrı bir madde olabilir.
Sayfanın tasarımı: kırmızı çarpı ve tek fiil
Tasarım basit. Dört ya da altı küçük kutu, her birinde hatalı kullanım ve köşede kırmızı çarpı. Altında tek satır: “Logoyu esnetmeyin.” Uzun açıklama sayfanın taranabilirliğini bozar.
Doğru kullanımı yan yana koymak işe yarar. Solda hatalı örnek, sağda doğrusu. Beyin farkı hemen yakalar ve rehber bir eğitim aracına dönüşür.
Örnek: bir kafenin Instagram görseli
Kafenin logosu yatay ve uzun. Kare gönderiye sığdırmak isteyen içerik ekibi logoyu ikiye bölüyor, simgeyi yukarı yazıyı aşağı koyuyor. Görsel güzel durur ama artık iki ayrı öğe var ve müşteri ikisini birleştirmiyor. Rehberde “Logoyu parçalamayın; kare formatlarda dikey sürümü kullanın” yazsaydı hata olmazdı.
Bu yüzden her “yapmayın”ın yanına “bunun yerine şunu kullanın” demek sayfanın değerini ikiye katlar. Kare için dikey logo, koyu zemin için beyaz logo, küçük boyut için sadeleştirilmiş simge. Bu alternatifler rehberin başka bir sayfasında zaten olmalı.
Zemin hataları ayrı bölüm ister
Logonun kendisi kadar zemini de hata üretir. Koyu lacivert logo siyah fotoğrafın üstüne, açık sarı logo beyaz zemine gelirse okunmaz. Küçük bir tablo bu tartışmayı bitirir.
| Zemin | Kullanılacak logo |
|---|---|
| Beyaz veya açık renk | Ana renkli logo |
| Koyu düz renk | Beyaz (negatif) logo |
| Fotoğraf üstü | Yüksek kontrastlı tek renk logo, gerekirse yarı saydam koyu bant |
| Marka renginin kendisi | Beyaz ya da siyah tek renk logo |
Tartışma çıkmayınca kimse rehberi tartışmaz, yalnız uygular.
İş ortakları ve bayiler
En zor durum logonun sizin denetiminiz dışında kullanıldığı yerler: bayi ağı, sponsorlu etkinlik, ortak web sitesi. Burada rehberin dili biraz daha resmî olmalı. Kısa bir “logo kullanım şartları” kutusu ekleyin: yalnız sağladığınız dosyalar kullanılır, yeniden çizim yapılmaz, şu durumlarda onay gerekir. Sözleşmeyle bağlanacak bir konu olursa bunu avukatla netleştirin; rehber yalnız görsel tarafı kapsar.
Hatalı kullanımı dosya adına da taşıyın
Rehberde yasaklar anlatılırken dosya klasöründe de düzen olmalı. Logo dosyalarını “logo-ana-renkli”, “logo-beyaz-negatif”, “logo-tek-renk-siyah”, “logo-simge” gibi anlaşılır adlarla kaydedin. Dosya adı doğru sürümü söylüyorsa, kişi “hangisini kullanayım” diye tahmin yürütmez. Eski, kullanılmaması gereken sürümleri ayrı bir “arşiv” klasörüne taşıyın. Yanlış dosyayı bulamayan kişi yanlış kullanamaz.
Hangi hatalar listeye girer?
Her mümkün hatayı yazmaya gerek yok. Kriter: bu hata gerçekten yaşandı mı ya da yaşanma ihtimali yüksek mi? Bir işletmede genellikle yanlış renk, yanlış oran ve düşük çözünürlüklü dosya tekrarlanır. Çözünürlük konusuna düşük çözünürlüklü logo kullanmanın marka imajına etkisi yazımızda değindik.
Aşırı uzun yasak listesi rehberin tonunu sertleştirir ve okuyanı bunaltır. Sekiz maddeyi geçmemeye çalışın.
Gerçek hatalardan besleyin
En iyi “yapmayın” sayfası kendi geçmişinizden çıkar. Son bir yılda adınıza üretilen materyallere bakın: tabela, broşür, sosyal medya görseli. Logonun yanlış kullanıldığı örnekleri bir klasörde toplayın; kimseyi utandıracak ya da kişisel bilgi taşıyacak olanları dışarıda bırakın. Gerçek örnek, çizilmiş örnekten daha ikna edicidir. Yeni bir hata türü çıktığında sayfaya bir kutu daha ekleyin.
Ton: azarlamayın
Sayfanın başlığı bile önemli. “Yasak kullanımlar” sert durur, “Sık karşılaşılan hatalar” daha yumuşaktır ve daha çok okunur. Rehberi okuyan çoğunlukla size yardım etmeye çalışan biridir. Onu suçlu hissettirmek rehberden uzaklaştırır. Tonu markanın genel sesine uydurun: hukuk bürosu daha resmî, kafe daha esprili olabilir. Espri yapsanız bile açıklama net kalsın.
Yıllar sonra sayfayı okuyacak biri için her kurala tek cümlelik gerekçe yazın: “Logoyu esnetmeyin, çünkü oranlar tanınırlığı taşır.”
Sayfa sonunda bir kapı bırakın
Altına “Emin değilseniz kullanmadan önce sorun” cümlesini ve markadan sorumlu kişinin e-posta adresini koyun. Yasaklardan sonra açık bir kapı bırakmak insanları daha az hataya iter. Rehberin geri kalanının nasıl kurulacağı için marka kılavuzu nedir yazısına bakın; kimlik çalışmasının fiyat başlangıcı fiyatlar sayfasında duruyor.
Kendi markanız için hatalı kullanım sayfası hazırlatmak isterseniz mevcut logo dosyalarınızı ve birkaç eski materyalinizi göndermeniz yeterli. İletişim sayfamızdan yazın ya da WhatsApp’tan 0540 022 64 22 numarasına ulaşın; nelerin sorun çıkardığını birlikte listeleyelim.