Web sitesi yaptırma sürecinin en kafa karıştırıcı kısmı, tasarım değil, üç kısaltma ve terimden oluşan teknik üçlüdür: alan adı, hosting ve SSL. Ajans bunları “biz hallederiz” der, siz de rahatlarsınız. Ama bir iki yıl sonra alan adı yenilemesi kaçtığında, site “güvenli değil” uyarısı verdiğinde ya da ajans değiştirmek istediğinizde, bu üçlünün kimin elinde olduğu birden önem kazanır.
Bu yazıda İstanbul’da web sitesi yaptırmak isteyen bir işletme sahibinin bu üç konuda bilmesi gerekenleri, teknik bilgi gerektirmeden anlatıyoruz. Amaç her şeyi kendiniz yapmanız değil; ne sorulacağını ve neyin sizin kontrolünüzde olması gerektiğini bilmeniz.
Üçlüyü bir dükkân benzetmesiyle düşünün
Kafada canlandırmak için basit bir benzetme işe yarar:
- Alan adı, dükkânınızın adresidir. İnsanlar sizi bu adresle bulur: firmaniz.com gibi.
- Hosting, dükkânın bulunduğu binadır. Sitenin dosyaları bu binada, yani bir sunucuda durur.
- SSL, dükkânın kapısındaki güvenlik kilidi ve ruhsatıdır. Tarayıcının adres çubuğundaki kilit işareti, ziyaretçiyle site arasındaki bağlantının şifreli olduğunu gösterir.
Adres (alan adı) sizin olmalıdır. Bina (hosting) kiralanabilir, taşınabilir. Kilit (SSL) ise binaya takılır ve düzenli yenilenir.
Alan adı: sahiplik her şeydir
Alan adı, bir kayıt firması üzerinden yıllık olarak kiralanır. Kaydın kimin adına yapıldığı çok önemlidir. Kayıt ajansın ya da tanıdığınızın adına yapılırsa, teknik olarak alan adının sahibi o kişi olur. İlişki bozulduğunda ya da o kişiye ulaşılamadığında, adresinizi geri almak uzun ve zahmetli bir süreç olabilir.
Bu yüzden kural basittir: alan adı işletmenizin ya da sizin adınıza kayıtlı olmalı, kayıt firmasındaki hesaba sizin de erişiminiz bulunmalıdır. Ajans teknik ayarları yapabilir, ama sahip siz olmalısınız.
Alan adı seçerken dikkat edilecek birkaç pratik nokta:
- Kısa, telefonda söylendiğinde yanlış anlaşılmayacak bir isim seçin.
- Türkçe karakterlerden kaçının; ç, ş, ğ gibi harfler adreste sorun çıkarabilir.
- Tire kullanımını en aza indirin.
- Yenileme tarihini takviminize not edin ya da otomatik yenilemeyi açın.
Alan adı yenilemesinin kaçması, sitenin ve e-postaların bir gün aniden çalışmamasıyla sonuçlanır. Bu, İstanbul’da görüştüğümüz işletmelerin sık yaşadığı bir sorun.
Hosting: binanın kalitesi hızı belirler
Hosting, sitenizin dosyalarının durduğu sunucudur. Kalitesi, sitenin ne kadar hızlı açıldığını ve ne kadar kesintisiz çalıştığını doğrudan etkiler. Çok ucuz paylaşımlı hosting paketlerinde aynı sunucuyu çok sayıda site paylaşır; biri yoğunlaştığında diğerleri yavaşlayabilir.
Hosting konusunda sormanız gerekenler:
- Hosting kimin hesabında olacak?
- İlk yıldan sonra yıllık ücret ne olacak?
- Yedekleme yapılıyor mu, ne sıklıkla?
- Site çökerse ya da yavaşlarsa kime başvuracağım?
- Başka bir firmaya taşımak istersem dosyaları alabilecek miyim?
Aniba’nın web sitesi paketlerinde ilk yıl hosting ücretsizdir; ikinci yıldan itibaren yıllık hosting ücreti 6.000 ₺’dir. Detaylar fiyatlar sayfasında yer alıyor.
SSL: kilit işareti artık zorunluluk
SSL sertifikası, ziyaretçiyle site arasındaki veri alışverişini şifreler. Adres çubuğunda kilit işareti görünür ve adres “https” ile başlar. SSL olmayan sitelerde tarayıcılar “güvenli değil” uyarısı gösterir. Bu uyarıyı gören ziyaretçi, özellikle form dolduracaksa, genelde vazgeçer.
Günümüzde SSL sertifikalarının büyük kısmı ücretsiz ve otomatik yenilenen türdendir; çoğu hosting hizmetinde standart olarak gelir. Ama “otomatik yenilenir” demek her zaman sorunsuz yenilenir demek değildir. Alan adı ayarları değiştiğinde ya da hosting taşındığında sertifika yenilemesi aksayabilir. Site yayına girdikten sonra kilit işaretini ara ara kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır.
Kurumsal e-posta da bu üçlüye bağlıdır
İşletmeler çoğu zaman bilgi@firmaniz.com gibi kurumsal e-posta adresleri de ister. Bu adresler alan adınıza bağlıdır. E-posta hizmeti hosting paketinin içinde olabilir ya da ayrı bir e-posta servisi kullanılabilir. Hangisinin kullanılacağı, e-posta trafiğinizin yoğunluğuna ve güvenilirlik beklentinize göre seçilir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: alan adı yenilemesi kaçarsa ya da ayarlar yanlış değiştirilirse, siteyle birlikte e-postalar da durur. Bu yüzden alan adı ayarlarında yapılacak her değişiklik, e-posta ayarları da göz önüne alınarak yapılmalıdır.
Yayına alma günü ne olur
Site hazırlandıktan sonra yayına alma sırasında alan adının ayarları, sitenin bulunduğu sunucuyu gösterecek şekilde güncellenir. Bu değişikliğin internetin her yerinde geçerli hale gelmesi biraz zaman alabilir; bu sürede bazı ziyaretçiler eski, bazıları yeni siteyi görebilir. SSL sertifikası da bu aşamada kurulur.
Eski bir siteniz varsa ve yeni siteye geçiyorsanız, bu değişiklik planlı yapılmalıdır. Eski sayfaların adresleri yeni sayfalara yönlendirilmezse, Google’daki görünürlüğünüz zarar görebilir. Bu iş genelde yayına alma günüyle birlikte yapılır.
Sık karşılaşılan üç senaryo
Teorik anlatım yerine, İstanbul’daki işletmelerde sık gördüğümüz üç durumu kısaca paylaşalım.
Alan adı var, site yok. Birkaç yıl önce alan adı alınmış ama site hiç kurulmamış. Bu en kolay durumdur; alan adının kimin adına kayıtlı olduğu kontrol edilir, ayarları yeni sunucuya yönlendirilir.
Eski site çalışıyor ama kimse erişemiyor. Siteyi yapan kişiyle iletişim kopmuş, hosting paneline kimse giremiyor. Bu durumda önce alan adının yönetim erişimi geri alınır. Alan adı kontrolünüzdeyse, yeni site başka bir sunucuda hazırlanıp alan adı oraya yönlendirilerek sorun çözülür.
E-postalar başka yerde, site başka yerde. Kurumsal e-postalar bir serviste, site başka bir hostingde. Bu dağınıklık kendi başına sorun değildir, ama alan adı ayarları değiştirilirken e-posta kayıtlarının korunması gerekir. Aksi halde site açılırken e-postalar susabilir.
Kontrol listenizde olması gerekenler
Site yayına girdikten sonra, şu bilgilerin sizde olduğundan emin olun:
- Alan adı kayıt firmasının adı ve hesabınızın giriş bilgileri
- Alan adının yenileme tarihi
- Hosting hizmetinin nerede olduğu ve yenileme tarihi
- Kurumsal e-posta hesaplarının yönetim bilgileri
- Google Analytics ve Search Console hesaplarına erişiminiz
Bu bilgileri güvenli bir yerde saklayın. Yıllar sonra ihtiyaç duyduğunuzda, “kimdeydi” diye aramaktan sizi kurtarır.
İstanbul’daki işletmeler için pratik not
İstanbul’da çok sayıda web hizmeti firması ve serbest çalışan var. Bu çeşitlilik iyi bir şey, ama işletmelerin bir kısmı yıllar içinde farklı kişilerle çalışmış ve alan adı, hosting ve e-posta farklı yerlere dağılmış oluyor. Yeni bir site yaptırmadan önce bu dağınıklığı toparlamak, sürecin en önemli ön adımlarından biridir. Hangi hizmetin nerede olduğunu bilmiyorsanız, ilk görüşmede bunu birlikte çıkarmak mümkündür.
İstanbul genelindeki web sitesi yapım sürecimizi İstanbul web sitesi yapımı sayfamızda anlattık. Kadıköy, Ataşehir ya da Maltepe gibi Anadolu Yakası ilçelerindeyseniz, örneğin Kadıköy sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Teknik tarafı netleştirelim
Mevcut alan adınızın, hosting’inizin ya da e-postanızın nerede olduğunu bilmiyorsanız, birlikte bakalım ve size düzenli bir tablo çıkaralım. 0540 022 64 22 numarasından bize ulaşabilir ya da alan adınızı WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Diğer iletişim seçenekleri ve ofis adresimiz iletişim sayfamızda yer alıyor.