Logonuza benzeyen bir görsel görürseniz ilk iş acele etmemek, ikinci iş ekran görüntüsü almaktır. Önce kanıtı saklarsınız, sonra benzerliğin gerçekten karışıklık yaratıp yaratmadığına bakarsınız, en son iletişim ya da resmi yol kararını verirsiniz. Bu yazı genel bir çerçeve çiziyor. Hukuki değerlendirme marka vekilinin ya da avukatın işidir, biz tasarım ve marka tarafını anlatıyoruz.
Kanıtı tarihle birlikte saklayın
Bir rakibin web sitesinde, Instagram hesabında ya da ürün ambalajında logonuza yakın bir görsel gördüğünüzde sayfa her an değişebilir. Karşı taraf bir hafta sonra görseli kaldırırsa elinizde hiçbir şey kalmaz. Bu yüzden ilk dakikalarda ekran görüntüsü alın, adres çubuğunun ve tarihin göründüğünden emin olun, sayfanın bağlantısını bir yere yazın. Ürün üzerindeyse fotoğrafını çekin, nerede satıldığını not edin.
Web arşivi hizmetleri de işe yarar, ama her sayfayı kaydetmezler. Kendi aldığınız görüntü her zaman daha güvenlidir. Dosyaları “tarih_site_aciklama” gibi düzenli adlarla bir klasörde toplayın. Ay sonra avukata gittiğinizde bu klasör ilk istenen şey olur.
Benzerlik gerçekten karışıklık yaratıyor mu?
Her benzerlik ihlal sayılmaz. İki mavi daire logosu aynı şey değildir. Değerlendirirken şunlara bakılır: iki marka aynı sektörde mi, aynı şehirde ya da aynı kanalda mı satış yapıyor, hedef kitle aynı mı, logodaki şekil, yazı karakteri ve renk bir arada ne kadar örtüşüyor. Bir kuaför ile bir yazılım şirketinin benzer bir yaprak simgesi kullanması, iki kuaförün aynı simgeyi kullanmasından çok farklı bir durumdur.
Kendinize şu soruyu sorun: bir müşteri iki logoyu ayrı ayrı görse, ikisinin aynı işletmeye ait olduğunu düşünür mü? Cevap evetse mesele ciddidir. Hayırsa bile belgeleyip kenara koymak zarar vermez.
Kendi dosyalarınızı toplayın
Karşı tarafı düşünmeden önce kendi elinizi kontrol edin. Logoyu ilk ne zaman kullanmaya başladınız? Tasarımcıdan aldığınız teslim yazışması, dosyaların tarihleri, ilk basılan kartvizit ya da ilk Instagram paylaşımı bunu gösterir. Tescilli bir logonuz varsa tescil belgesi en güçlü dayanaktır. Tescil yoksa kullanım geçmişi daha önem kazanır, çünkü neyin kimden önce var olduğunu ancak kayıtlarla anlatabilirsiniz.
Tasarımcıyla yaptığınız sözleşmede hakların size devredildiği yazılı mı, ona da bakın. Bu belge çoğu zaman çekmecede unutulur ve tam gerektiğinde aranır.
Önce konuşmak mı, ihtar mı?
Bazı durumlarda karşı taraf benzerliğin farkında bile değildir. Ucuz bir logo jeneratöründen ya da stok bir görselden yola çıkmış olabilir. Kısa, sakin bir mesaj bu durumda işi bitirir. Mesajı yazarken suçlayıcı bir dil kullanmayın, kanıtlarınızı ekleyin, ne istediğinizi açıkça söyleyin: logonun değiştirilmesi ya da kullanımın durdurulması gibi.
Yazdığınız her cümle ileride bir dosyaya girebilir. Bu yüzden mesajı göndermeden önce bir avukata okutmak mantıklıdır. Karşı taraf cevap vermezse ya da benzerlik bilinçli görünüyorsa noter ihtarnamesi, ilgili kuruma itiraz ya da dava gündeme gelir. Hangisinin hangi sırayla seçileceği somut olaya bağlıdır ve burada genel bir reçete vermek yanlış olur.
Sosyal medyada teşhir etmeyin
Öfke doğaldır, ama karşı tarafı hikâyenizde etiketlemek ya da yorum satırında suçlamak çoğu zaman sizi zayıflatır. Karşı taraf hakaret ya da itibar zedeleme iddiasıyla size dönebilir, kamuoyu da konuyu çoğu zaman olduğundan karmaşık görür. Daha sessiz ilerlemek, hem dosyanızı sağlam tutar hem de markanızın tonunu korur.
Avukata giderken yanınıza alacaklarınız
İlk görüşme kısa sürer ve hazırlıklı gelen kişi hızlı cevap alır. Yanınızda şunlar olsun: karşı tarafın kullanımını gösteren görüntüler, kendi logonuzun yüksek çözünürlüklü dosyası, ilk kullanım tarihini gösteren belgeler, varsa tescil numarası. Bir de iki logoyu yan yana koyduğunuz tek sayfalık bir karşılaştırma hazırlayın. Aynı ölçekte, aynı zeminde dizilmiş iki logo, uzun bir anlatımdan daha çok şey söyler.
Avukat büyük olasılıkla size hangi sınıflarda tescil yaptırdığınızı da soracaktır. Marka tescili sınıf bazında çalışır. Giyim sınıfında tescilli bir logo, yazılım sınıfındaki bir kullanıma her zaman engel olmaz. Hangi hizmet ve ürünlerde kullandığınızı önceden listelemek burada işinizi kolaylaştırır.
Tasarımcının verebileceği destek
Logoyu bir tasarımcıya ya da ajansa yaptırdıysanız, tasarım sürecine dair elinizdeki her şey değerlidir: ilk eskizler, moodboard, konsept sunumu, revizyon yazışmaları. Bu dosyalar logonun nasıl ortaya çıktığını gösterir ve özgünlük tartışmasında kullanılabilir. Onları silmeyin, projeyi kapattıktan sonra da saklayın. Tasarımcınıza ulaşıp sürece dair kayıtların kopyasını isteyebilirsiniz. İyi çalışan bir tasarımcı bunları zaten arşivler.
Beklemek de bir karardır
Benzerliği fark edip aylarca hiçbir şey yapmamak, ileride “o zaman rahatsız olmamıştınız” argümanına yol açabilir. Hemen dava açmak gerekmez, ama belgeleme ve ilk değerlendirme makul bir sürede başlamalıdır. İş yoğunluğu bahane olmasın: bir saatlik bir klasör hazırlığı çoğu zaman yeterli ilk adımdır.
Sonraki logoda baştan koruyun
Bu sürecin bir dersi var: logo teslim edilirken tüm kaynak dosyaları, tarihleri ve hak devri yazısı saklanmalı. Logoyu özgün çizdirmek, jeneratör ve stok görsel riskini baştan ortadan kaldırır. Tescil başvurusunu da erken yapmak, ileride birine “bu bizim” derken elinizi çok rahatlatır. Sıfırdan, size özel bir logo ve kimlik çalışması için fiyatlar sayfamızda Logo ve Kurumsal Kimlik paketini görebilirsiniz; bu paket 10.000 ₺ + KDV.
Logonuzla ilgili bir benzerlik sorunu yaşıyorsanız ya da yeni bir logo çalışması planlıyorsanız bize iletişim sayfasından yazabilir ya da 0540 022 64 22 numarasından arayabilirsiniz. Hukuki kısmı için sizi bir marka vekiline yönlendiririz, görsel tarafında yanınızdayız.