Yurt dışına açılan bir markanın logosunu yeniden çizmesi gerekmez, ama gözden geçirmesi gerekir. Türkiye’de yıllardır sorunsuz çalışan logo, hedef pazarda yazı karakteri, renk, sembol ya da dosya formatı yüzünden tökezleyebilir. Logo kötü değildir; tek bir pazar için düşünülmüştür. Kontrol etmek, sonradan değiştirmekten çok daha ucuzdur.
Alfabe ve Türkçe karakterler
Logonuzda ş, ğ ya da ı varsa bu harfler çoğu dilde yoktur. Almanca okuyan bir müşteri “ı”yı ya “i” gibi okur ya da hiç anlamaz. Bazı markalar yurt dışı sürümünde ismi sadeleştirir: ş yerine s, ğ yerine g. Bu karar ismin telaffuzunu değiştirdiği için marka sahibi tarafından bilinçli verilmelidir. Tasarımcıya bırakılmaz. Dosyada iki ayrı yazılışı birlikte tutmak, sosyal medya hesabı adını ve alan adını da buna göre planlamak gerekir.
Hedef pazarın alfabesi Latin değilse durum değişir. Arapça sağdan sola yazılır ve logonun yerleşimi (simge solda mı sağda mı) ters çevrilebilir. Kiril, Çince ya da Japonca kullanılan ülkelerde markanın yerel yazılışı için ayrı bir tasarım çalışması gerekir; ismin harf harf çevrilmesi çoğu zaman yetmez. Kendi başınıza çevirmeyin, anadili konuşan biriyle çalışın.
İsmin anlamı
İsmin başka dilde anlamsız, komik ya da olumsuz bir çağrışım yapması tasarımdan önce, isim aşamasında anlaşılmalıdır. Logo tasarımcısı dilbilimci değildir, ama müşteriye “bu isim hedef pazarda bir şey ifade ediyor mu” sorusunu sorabilir. Cevabı iki dilde konuşan bir tanıdığa sorun. Hedef dilde ismi arama motorunda ve yerel sosyal medyada aratmak da işe yarar.
Renk her yerde aynı konuşmaz
Beyaz bazı Doğu Asya kültürlerinde yas ile ilişkilendirilir, Batı’da temizlik ve sadelik ile. Kırmızı Çin’de şans ve kutlama demektir, başka yerlerde uyarı ya da tehlike. Bu yüzden kurala bağlı bir liste vermek yanlış olur; pazara özel kısa bir ön araştırma doğru. Hedef ülkede sizin renginizi yoğun kullanan markalara bakın. Sektörünüzdeki herkes aynı rengi kullanıyorsa ayrışmayı, rengin yerel anlamı sorunluysa ince bir ton değişikliğini düşünün.
Sembolün kültürel okuması
Bir hayvan, el işareti ya da geometrik şekil kültürden kültüre çok farklı okunur. “Bizim pazarda güzel görünüyor” demek yeterli değildir. Logoyu hedef pazarda yaşayan birkaç kişiye gösterin ve ne gördüklerini sorun; önce yorum yapmadan dinleyin. İlk üç saniyedeki cevap en çok bilgiyi taşır.
Dosya paketi her pazarda hazır olmalı
Uluslararası pazarda logo farklı ortamlarda çalışır. Baskı standartları, ambalaj ölçüleri ve dijital platform gereksinimleri ülkeden ülkeye değişir. Elinizde şu dosyalar hazır olmalı: vektör sürümler (SVG, AI, EPS), koyu ve açık zeminler için pozitif ve negatif sürümler, tek renkli sürüm, küçük boyutlu simge. Her yeni distribütör “logonuzun şu formatı var mı” dediğinde baştan dosya hazırlamak zaman kaybıdır.
Bir de yazı tipi lisansı var. Logoda kullanılan font başka ülkede ticari kullanıma kapalı olabilir. Font sağlayıcısının lisansını okuyun; gerekirse logoyu anahat haline getirin.
Tutarlılık ile yerel uyum arasında denge
En zor kısım burası. Marka küresel olarak tanınmak ister, yerel pazara da saygı göstermek ister. Makul yol, logonun çekirdeğini (form, oran, ana renk) sabit tutmak ve geri kalanında esneklik bırakmaktır: yazı tipi detayı, ikincil renk, slogan dili. Tamamen farklı bir logo tasarlamak nadiren gerekir. Çoğu zaman yapılan, mevcut logonun hangi pazarlarda çalıştığını test etmek ve gerekiyorsa ince ayar yapmaktır.
Bu uyarlamaların kaydını marka kılavuzunda tutun: hangi pazarda hangi sürüm kullanılır, boşluk kuralları nelerdir, hangi renk değişmez. Böylece yerel ajanslar logoyu kendi yorumlarıyla bozmaz.
Küçük bir örnek
Türkçe isimli bir gıda markasını düşünelim: isminde ç ve ş var, logosunda ismin yanında bir buğday başağı bulunuyor. Almanya’ya ihracat başlıyor. İlk iş ürün ambalajındaki yazının nasıl okunacağını sormak. Ç harfi “ch” gibi okunuyor, ş ise “sch”. Marka kendi telaffuz rehberini ambalaja küçük bir yazıyla ekleyebilir. Başak simgesi her yerde anlaşılır. Fakat ambalajda zorunlu yasal metinler ve barkodla birlikte logoya ayrılan alan küçülür; bu yüzden simge ve yazının ayrı yerleşebileceği yatay ve dikey sürümler lazım olur. Bunların hepsi ihracat başlamadan çizilmelidir, çünkü ilk sevkiyatın ambalajı basıldıktan sonra yapılan her değişiklik hem baskı hem zaman kaybıdır. Dosyaları şimdiden hazır etmek, ilk sevkiyatta ihtiyaç duyacağınız hız payını size bırakır.
Tescil tarafı
Uyarlanmış her logo sürümü için ayrı tescil gerekip gerekmediği hedef ülkede değişir. Hukuki tarafı bir marka vekiline bırakın. Bu konunun genel çerçevesini logo ve marka tescili yazımızda anlattık.
Yurt dışına dönük web sitesi
Logo yalnızca baskıda değil, sitede de görülür. Yurt dışına satış yapacaksanız çok dilli site ve yerel arama görünürlüğü de planlanmalıdır. Sitemizde çok dilli yapı, e-ticaret ve büyük işletme projelerinde kapsam görüşmede netleşir. Web tasarım sayfamızı inceleyebilirsiniz. Logo ve kurumsal kimlik bedeli 10.000 ₺ + KDV, ayrıntılar fiyatlar sayfasında.
Uluslararası açılım kararı verildiğinde logo ilk bakılacak şeylerden biri olmalı. Marka kimliği hatası pazara girdikten sonra değil, girmeden önce düzeltilirse daha az maliyetlidir.
Logonuzun yurt dışına hazır olup olmadığını birlikte bakalım: iletişim sayfasından yazın ya da 0540 022 64 22 numarasını arayın.