Web tasarım projelerinde suçlu aramak kolaydır: ajans geciktirdi, tasarımcı anlamadı, yazılımcı hata yaptı. Ama yıllar içinde gördüğümüz şey şu: projelerin bir kısmı, işletme tarafındaki tekrarlayan alışkanlıklar yüzünden uzuyor ya da beklenen sonucu vermiyor. Bu bir suçlama değil; çünkü bu hatalar çoğunlukla süreci ilk kez yaşayan herkesin düştüğü tuzaklar.
Aşağıda sekiz tanesini sıraladık. Hepsi kaçınılabilir ve çoğu tek bir konuşmayla çözülür. Genel rehberlik için web sitesi teklifi okurken sorulacak sorular yazımıza da bakabilirsiniz.
Hata 1: Hedefi net koymadan başlamak
“Güzel bir site istiyoruz” bir hedef değil. Siteden ne bekliyorsunuz: telefon araması mı, randevu mu, satış mı, marka güveni mi? Hedef netleşmeden tasarım kararları keyfî olur ve son teslimde “beklediğim bu değildi” cümlesi çıkar. Başlamadan önce bir cümleyle tanımlayın: “Bu site, [kim] için [şu eylemi] yaptırmalı.” Ayrıca başarıyı nasıl ölçeceğinizi de belirleyin.
Hata 2: İçeriği sona bırakmak
En yaygın gecikme sebebi. Tasarım hazır, metin ve fotoğraflar yok. Çözümü içerik tasarımcıdan önce nasıl hazırlanır yazısında anlattık: içeriği projeyle paralel, hatta öncesinde hazırlamak. İçerik sona kaldıkça her şey geç kalır ve aceleyle yazılan metinler kalitesiz olur.
Hata 3: Çok kişinin karar vermesine izin vermek
Projede beş kişi beş farklı görüş bildirirse tasarım bir uzlaşma kazasına dönüşür. Ortaklar, aile üyeleri, çalışanlar, arkadaşlar; herkes bir şey söyler. Tek bir karar verici belirleyin: geri bildirimi toplayan, çelişkileri çözen ve ajansa tek bir cevap veren kişi. Diğerleri görüşlerini ona iletsin. Bu, süreç hızını ve tutarlılığı ciddi biçimde artırır.
Hata 4: Kişisel zevkle karar vermek
“Ben mavi sevmiyorum” gibi kişisel tercihler tasarımda anlamlı olabilir ama asıl soru “hedef müşterim ne hisseder, ne yapar?” olmalı. Renk ve düzen kararları markaya, sektöre ve kullanıcı davranışına dayanmalı. Bir kararı tartışırken ölçüt olarak hedef kitleyi ve siteden beklenen eylemi kullanın. Bu, tartışmayı kişiselleşmekten kurtarır.
Hata 5: Rakibi birebir kopyalamak
Rakibin sitesinden beğendiğiniz unsurları referans olarak göstermek sağlıklı; ama birebir kopya istemek riskli. Hem farklılaşmayı öldürür hem de rakibin hatalarını da kopyalarsınız. Üstelik başka bir sitenin görselini ya da metnini kullanmak telif sorunu yaratır. Referansı “şu his ve şu işlev” olarak verin, “aynısını yapın” olarak değil.
Hata 6: Geri bildirimi parça parça vermek
Her gün küçük bir düzeltme e-postası göndermek, ekibin akışını böler ve süreci uzatır. Bir revizyon turunda tüm geri bildirimi tek seferde, madde madde ve mümkünse ekran görüntüsüyle verin. Çelişkili maddeleri kendi içinizde çözüp öyle iletin. Bu, hem hızı hem kalite kontrolünü artırır. Tur sayısı ve süreleri baştan netleşmiş olmalı.
Hata 7: Mobili unutmak
Site masaüstünde onaylanır, telefonda hiç bakılmaz. Oysa ziyaretçilerin çoğu telefondan gelir. Tasarımı onaylamadan önce mutlaka telefonda gezin. Bunu kolaylaştırmak için telefonla web sitesi testi yazısındaki listeyi kullanabilirsiniz. Mobil sorunlar teslimden sonra düzeltilirse daha pahalı ve moral bozucu olur.
Hata 8: Yayından sonrasını planlamamak
Site yayına girer ve proje “bitti” sayılır. Oysa siteye ziyaretçi getirmek, ölçmek, güncellemek ve bakımını yapmak sonrasında başlar. Bütçenin sadece yapıma ayrılıp trafik ve bakıma ayrılmaması, sessiz bir site demektir. Bakım için bakım sözleşmesi, görünürlük için SEO ya da reklam planlamak gerekir. Bütçe mantığı için ilk yıl bütçe hesabı yazısına bakın.
Bonus: Yazılı olmayan kararlar
Projelerde sık yaşanan bir sorun, telefonda ya da sözlü konuşulup hiçbir yere yazılmayan kararlardır. “Şunu da ekleriz demiştiniz” ya da “böyle konuşmuştuk” tartışmaları gereksiz gerilim yaratır. Önemli kararları kısa bir e-posta ya da mesajla yazılı hâle getirin; hem iki tarafın hafızasını korur hem de kapsamı netleştirir. Bu alışkanlık, projenin sonuna doğru çıkacak sürprizlerin çoğunu önler.
Hataları önlemenin kısa formülü
Hedefi yazın, içeriği erkenden hazırlayın, tek karar verici seçin, geri bildirimi toplu verin, telefonda test edin ve yayından sonrasını planlayın. Bu altı alışkanlık, sekiz hatanın büyük kısmını ortadan kaldırır. Ajansla iyi bir ilişki de aynı zamanda güvene dayanır: yaptığınız işi şeffaf paylaşın, beklentinizi açık söyleyin, zor kararları erteletmeyin.
Sürecin sağlıklı gitmesi için iki taraflı kurallar
İlişkinin sağlıklı yürümesi için işletme ve ajans arasında birkaç basit kural koyun. Toplantı ve geri bildirim günleri baştan belli olsun. Onay verilen aşama geri açılmasın; açılacaksa ek süre ve maliyeti konuşulsun. Her aşamanın sonunda yazılı özet gönderilsin. Sorunlar biriktirilmeden, çıktığı anda konuşulsun. Bu kurallar bir güvensizlikten değil, iki tarafın da beklentisini korumaktan doğar. İyi ajanslar bu düzene alışıktır ve memnuniyetle uyar.
Hangi hata en pahalıdır?
Sıralama yapmak gerekirse en pahalı hata, hedef netleşmeden başlamaktır; çünkü sonradan yön değişikliği tüm işi etkiler. İkincisi içeriğin geç gelmesi, çünkü bütün takvimi kaydırır. Üçüncüsü çok kişinin karar vermesi, çünkü revizyon döngüsünü uzatır. Diğerleri düzeltilebilir hatalardır; ama bu üçü projeyi ya ciddi biçimde uzatır ya da yanlış bir sonuca götürür. Birinci konuşmada bu üçünü ajansla netleştirmek, projeyi büyük oranda güvenceye alır.
Ajansı seçerken bu hataları önleyen sorular
Baştan şu soruları sorarak hatalardan bir kısmını önleyebilirsiniz: Sürecinizi adım adım nasıl yürütüyorsunuz? Bizden ne zaman ve neyi bekleyeceksiniz? Revizyon nasıl işliyor? Yayından sonra destek nasıl? İçerik gecikirse süreç nasıl etkilenir? Cevaplar net, somut ve yazılı ise iş birliği daha güvenli başlar. Belirsiz ve genel cevaplar ise sürecin sonradan kaosa dönebileceğinin işareti olabilir. Ajans seçimi için teklif okuma rehberimiz de işinize yarar.
Hata yapmak normal, tekrar etmek pahalı
Bu listeye bakıp “hepsini yapmışım” diyebilirsiniz; endişelenmeyin. Süreci ilk kez yaşayan çoğu işletme bu hataların birkaçını yapar. Önemli olan, bir sonraki projede ya da mevcut projenin geri kalanında düzeltmek. Örneğin içerik geciktiyse hemen şimdi bir takvim çıkarın; geri bildirim dağınık geldiyse bir sonraki turu toplu verin. Ajansa “şu konuda kendi tarafımızda gecikme yaşadık, düzeltmek için şunu yapacağız” demek, güveni artırır ve süreci toparlar.
Sık gelen sorular
Ajansa ne kadar güvenmeliyim? İşi uzmanlığına bırakın ama hedefi ve içeriği siz yönlendirin; şeffaf bir ilişki iki tarafa da yarar.
Proje uzarsa ne yapmalıyım? Önce gecikmenin nedenini birlikte netleştirin; çoğu zaman bekleyen bir içerik ya da onaydır.
Revizyon sınırsız mı olmalı? Hayır; net bir sınır, iki tarafı da korur ve odaklanmayı sağlar.
Projenizi birlikte planlamak isterseniz iletişim sayfasından yazın ya da 0540 022 64 22 numarasına WhatsApp’tan ulaşın. Örnek çalışmalarımızı referanslar sayfasında görebilirsiniz.