Logoyu yenilemeden önce yanıtlamanız gereken yedi soru var: sıkılan siz misiniz, sorun logoda mı yoksa uygulamada mı, değişikliğin toplam maliyetini hesapladınız mı, tanınırlık ne durumda, gerekçe net mi, kademeli bir güncelleme yeter mi ve bunu kim onaylayacak. Hepsine dürüst cevap verdikten sonra hâlâ “değiştirelim” diyorsanız, bu içgüdüsel bir sıkılma değil, gerekçeli bir karardır.
Bir toplantıda biri “logomuz eski görünüyor” der ve ekip bir anda yeni logo aramaya başlar. Oysa logo değişikliği, düşünüldüğünden daha büyük bir iştir.
1. Logo mu eskidi, siz mi sıkıldınız?
Logonuzu her gün görüyorsunuz. Toplantı sunumunda, e-posta imzasında, ofis kapısında. Müşteri ise ayda birkaç kez, geçerken görüyor. Sizin için yıpranmış bir görüntü, müşteri için hâlâ taze olabilir. Tersi de doğrudur: siz alışmış olabilirsiniz ama dışarıdan bakan biri logonun eski kaldığını ilk saniyede fark eder.
Bunu anlamanın bir yolu, çevrenizdeki dışarıdan üç dört kişiye logoyu göstermek ve “bu firma ne zaman kurulmuş gibi duruyor?” diye sormaktır. Cevaplar sizi şaşırtabilir. Yeni bir müşterinin ilk tepkisi, sizin yılların getirdiği sıkılmanızdan daha güvenilir bir ölçüdür.
2. Sorun logoda mı, kullanımda mı?
Bazen logo iyidir ama kötü kullanılıyordur. Bulanık bir dosya, her yerde farklı bir renk tonu, yamuk oranlar, koyu zeminde kayboluyor olması. Bu sorunlar logoyu değiştirmeden çözülebilir. Bir marka rehberi hazırlamak ve doğru dosya setini dağıtmak çoğu zaman yeni logodan daha ucuz ve daha hızlıdır.
Kullanım hatalarının listesi için logoda en sık yapılan hatalar yazısına bakın. Çoğunu yenilemeden çözebileceğinizi görebilirsiniz.
3. Toplam maliyeti hesapladınız mı?
Yeni logo yalnızca tasarım ücreti değildir. Tabela, araç giydirme, kartvizit, ambalaj, web sitesi, sosyal medya profilleri, e-posta imzası, fatura şablonu, hatta bazı durumlarda tescilli marka belgelerinin güncellenmesi gerekir. Bir tablo hazırlayın: hangi materyal, kaç adet, ne zaman yenilenecek. Rakamlar çoğu zaman beklentinizi aşar. Aşıyorsa kademeli geçişi planlayın.
Erteleme tarafını da hesaba katmak lazım. Yenilemeyi sürekli geciktirmenin sessiz maliyeti için eskimiş logoyu değiştirmeyi ertelemenin maliyeti yazısına bakabilirsiniz.
4. Marka ne kadar tanınıyor?
Yıllardır aynı logoyla anılan, mahallede bilinen bir işletmede radikal değişiklik müşteriyi şaşırtır. “Acaba el mi değiştirdi?” diye düşünen müşteri vardır. Özellikle yüz yüze çalışan, tabelasıyla tanınan işletmelerde bu risk büyüktür.
Tanınırlığı yüksekse formu koruyup rengi, çizgiyi ya da yazı tipini güncelleyin. Tanınırlığı zaten düşükse, yani kimse logoyu hatırlamıyorsa, kaybedecek bir şeyiniz de yoktur ve cesur davranabilirsiniz. Değişikliğin müşteri tarafındaki etkisi için logo değişikliği ve müşteri algısı yazısı yararlı.
Bir kural koyabilirsiniz: yeni bir logo yaptırmak için en az üç ay önce kararı verin ve bu üç ay içinde fikriniz değişmediyse devam edin. Anlık bir sıkıntıyla verilen karar bir hafta sonra geçer, üç aylık bir kararsızlık ise gerçek bir sorunun işaretidir.
5. Gerekçe net mi?
“Rakipler yeniledi, biz de yenileyelim” zayıf bir gerekçedir. Şunlar güçlüdür:
- Şirketin yaptığı iş değişti ve logo artık bunu anlatmıyor
- Logo küçük ekranlarda okunmuyor
- Yeni bir pazara girilecek ve eski logo oraya uymuyor
- Ortaklık ya da isim değişikliği var
- Kaynak dosya kayıp ve baştan çizmek gerekiyor
Gerekçeyi bir cümleyle yazabiliyorsanız tasarımcıya da net anlatabilirsiniz. Yazamıyorsanız henüz zamanı değil.
6. Kademeli güncelleme yeter mi?
Her yenileme sıfırdan değildir. Mevcut logonun simgesini korumak, yazı tipini temizlemek, rengi biraz doygunlaştırmak, gölgeyi kaldırmak. Marka tanıdık kalır ama taze görünür. Maliyet de düşer, çünkü mevcut materyalin bir kısmı geçiş döneminde kullanılmaya devam edebilir.
Büyük markaların birçoğu bunu yapar: her on yılda bir küçük bir temizlik. Radikal değişiklik genellikle ortaklık değişimi ya da yeni konumlanma gibi büyük kırılmalarda gerekir.
7. Kim onaylayacak?
Logo kararı çoğu zaman bir kişinin zevkine bağlanır. Üç ortak varsa üçünün beğenmesi gerekiyor mu, yoksa sorumlu kişi karar mı verecek? Bunu başlamadan netleştirin. Aksi hâlde revizyon turları uzar ve proje yorulur. Süreç hakkında logo onay süreci yazımızda ayrıntı var.
Karar evetse sıra nasıl olmalı?
Önce mevcut logonun kaynak dosyalarını bulun ve yedekleyin; geçiş dönemi boyunca eski logoya da ihtiyaç duyacaksınız. Sonra tasarımcıyla brifi yazılı hâle getirin. Eskizler geldiğinde seçeneklerden yalnızca birini değil iki ya da üçünü küçük boyutta, koyu zeminde ve tek renkte deneyin; ekranda parlayan bir logo bu üç testte dağılabiliyor. Kesinleşen logoyu kullanıma sokmadan önce marka sorgusu yapın, çünkü tasarım bittikten sonra çıkan bir çakışma, başa dönmek demektir. Ancak bu adımlardan sonra uygulama takvimini kurun: önce dijital varlıklar, sonra basılı materyal, en son tabela ve araç.
Cevaplar yazılı olsun
Yedi sorunun cevabını bir sayfaya yazın. Kâğıt üzerinde göreceksiniz ki bazı cevaplar “bilmiyorum” ya da “kafamıza göre”. Bunlar, yenilemeye başlamadan önce kapatmanız gereken boşluklardır. Cevaplar tamamsa bu sayfa aynı zamanda tasarımcıya vereceğiniz brifin ilk taslağı olur.
Logo ve kurumsal kimlik çalışması için paket bedeli fiyatlar sayfasında 10.000 ₺ + KDV olarak yazıyor. Kararınızı birlikte tartmak için iletişim sayfasından yazın ya da 0540 022 64 22 numarasını arayın.