Logo için doğru ajansı seçmek, beğendiğiniz portföyü bulmakla bitmez. Portföy yalnızca bir göstergedir. Süreç nasıl işliyor, iletişim nasıl kurulmuş, teslim paketi ne içeriyor ve hak devri yazılı mı: bu dört soru, güzel bir görselden daha fazla belirleyicidir. Görüşmeye bu soruları not alarak girmenizi öneririz.
Birçok işletme ilk üç ajansı portföyüne bakarak eler. Bu yeterli bir başlangıç, ama sonuçta sizi mutlu edecek şey çoğunlukla sürecin nasıl yürüdüğüdür. Yarım yamalak bir brifle başlayan, geri bildirimin kaybolduğu bir süreç, güzel bir portföyün üzerini örter.
Portföye nasıl bakılır?
İlk bakışta her portföy güzel görünür, çünkü ajans en iyi işlerini koyar. Bu yüzden görsel beğeninin ötesine geçin. Markalar birbirinden gerçekten farklı mı? Aynı kalıbın renk değiştirilmiş hâli mi? Kartvizit, tabela ya da ambalaj gibi uygulamalar gösteriliyor mu?
Bir portföyü sistemli okumanın yolunu portföy inceleme rehberinde anlattık. Kısaca: süreç anlatımı arayın, gerekçe cümlelerini okuyun ve küçük boyutlu, tek renkli sürümlerin gösterilip gösterilmediğine bakın.
Süreç sorusu
Görüşmede ilk soru şu olsun: “İlk taslağı görmeden önce bana ne soracaksınız?” Cevap uzun ve ayrıntılıysa, yani hedef kitleyi, rakipleri, kullanım yerlerini ve bütçeyi sorduklarını söylüyorlarsa, doğru yerdesiniz. “Markanızın adını ve rengini söyleyin, üç seçenek göndereceğiz” diyen biri tahmine dayalı çalışıyor.
Aynı soruyu şöyle de zenginleştirebilirsiniz: kaç konsept sunulur, revizyon turu kaç, geri bildirim nasıl toplanır? Bu sorular sürecin ne kadar sistemli olduğunu gösterir. Adımların tam hâli için logo tasarım sürecinin aşamaları yazısı bir karşılaştırma ölçüsü verir.
İletişim biçimi
Logo, karşılıklı konuşarak ilerleyen bir iştir. Tasarımcının sorularına ne kadar net cevap verirseniz, sonuç o kadar isabetli olur. Aynı şekilde karşı tarafın geri bildirimi nasıl karşıladığı önemlidir. Savunmacı mı, merak eden mi? İlk telefon ya da toplantıda bunu hissedersiniz.
Küçük işaretlere bakın. Mesajınıza ne kadar sürede dönüyorlar? Sorularınıza sabırla cevap veriyorlar mı? Teknik terimleri açıklıyorlar mı, yoksa sizi bilgisiz hissettiriyorlar mı? İlk haftadaki iletişim biçimi, genellikle projenin geri kalanının habercisidir.
Sektör deneyimi önemli mi?
Kısmen. Sektörünüzü tanıyan bir ekip, ilk yönü daha az yönlendirmeyle bulur. Bir diş kliniğinin, bir restoranın ya da bir inşaat firmasının görsel beklentileri farklıdır; deneyimli biri bunları bilir ve gereksiz denemelerden kaçınır. Sektörlere göre farklı yaklaşımlarımızı sektörler sayfamızda görebilirsiniz.
Ama sektörünüzde hiç iş yapmamış bir tasarımcı da harika sonuç çıkarabilir. Önemli olan, tasarımcının işi dinleyip anlayıp anlamadığıdır. Sektör deneyimi bir artıdır, şart değildir.
Teslim paketi ve hak devri
Ajans seçerken en çok unutulan konu teslim paketidir. Hangi dosyalar gelecek? Vektör kaynak var mı? Şeffaf PNG, SVG, baskı için PDF ve EPS, renkli ve tek renkli sürümler listeye dahil mi? Bu listeyi görüşmede açıkça sorun. Ayrıntılı kontrol listesi için logo tasarımcıdan hangi dosyaları istemelisiniz yazısını kullanın.
Hak devri de aynı derecede önemlidir. Ödemeden sonra logonun tüm kullanım haklarının size geçtiği teklifte ya da sözleşmede yazılı olmalı. Bunu soran müşteriyi tasarımcı olağan karşılar; kaçamak cevap veriyorsa durup düşünün.
Bir ajans ile serbest tasarımcı arasında fark var mı?
İkisi de iyi iş çıkarabilir. Serbest tasarımcıyla genellikle doğrudan konuşursunuz, karar tek elden çıkar ve fiyat esnek olabilir. Riski, tek kişinin hasta olması ya da başka işlere dalması hâlinde sürecin aksamasıdır. Ajansta ise bir ekip vardır: biri strateji, biri çizim, biri müşteri iletişimi yürütür. Bu hem yedek hem sistem demektir, ama bazen iletişim zinciri uzar.
Seçiminizi işin boyutuna göre yapın. Yalnızca bir logo ve kartvizit için serbest tasarımcı yeterli olabilir. Logonun ardından web sitesi, sosyal medya ve reklam da gelecekse, hepsini tek çatıda yürüten bir ekip ileride size zaman kazandırır.
Fiyata nasıl bakılır?
En düşük teklifi seçmek cazip görünür. Ama aynı rakam iki farklı kapsam demek olabilir. Birinde yalnızca bir PNG gelir, ötekinde kartvizit ve kullanım kılavuzuyla birlikte tam bir set. Fiyatı kalemlere bölmeden kıyaslama yapmayın. Kalemlerin ne olduğunu logo tasarım fiyatları neye göre belirlenir yazısında anlattık. Teklif okumak için de logo tasarım teklifi nasıl okunmalı rehberimize bakın.
Bizim logo ve kurumsal kimlik paketimiz 10.000 ₺ + KDV; içinde logo ve varyasyonları, renk ve tipografi sistemi, kartvizit ve antetli kağıt, sosyal medya şablonları ve marka kullanım kılavuzu var. Fiyat listesi fiyatlar sayfasında.
Referans ve önceki müşteri geri bildirimi
Mümkünse ajansın önceki müşterilerinden biriyle kısa bir görüşme yapın. İstemek hakkınız. Sorular basit: Süreç ne kadar sürdü? Revizyon talepleri nasıl karşılandı? Dosyalar eksiksiz geldi mi? Ürün hâlâ kullanılıyor mu?
Referans vermekten kaçınan bir ajans her zaman kötü değildir; gizlilik sözleşmeleri nedeniyle isim paylaşamıyor olabilir. Bu durumda en azından kamuya açık işlerinden örnek göstermesini isteyin.
Uyarı işaretleri
Görüşmede şu cümleler dikkat çekmelidir: “Sınırsız revizyon yaparız” (süreç uzar ve fiyat sonradan şişer), “Hemen bu akşam üç logo göndeririz” (araştırma yok), “Telif konusunu sonra konuşuruz” (devir belirsiz), “Dosyaları son ödemeden sonra düşünürüz” (teslim paketi belirsiz). Bunlardan biri gelirse sorup netleştirin; çoğu zaman bir yanlış anlaşılmadır, ama bazen de işin kalitesini gösterir.
Görüşmeye giderken not edin
Şu listeyi yanınıza alın:
- İlk taslaktan önce hangi soruları soruyorsunuz?
- Kaç konsept, kaç revizyon turu var?
- Teslim dosyaları neler?
- Telif devri yazılı mı?
- Süre ve ödeme planı nasıl?
- Benim sektörümde ne tür işler yaptınız?
Cevapları yan yana koyduğunuzda tablo netleşir.
Sizinle de bu soruları baştan sona konuşmaya hazırız. İletişim sayfamızdan yazabilir ya da 0540 022 64 22 numarasından WhatsApp’la ulaşabilirsiniz.