Logo için tipografi seçerken sırayla üç soruya bakılır: font markanın tonuna uyuyor mu, en küçük boyutta okunuyor mu, ticari lisansı var mı. Çok sayıda marka logosu simge değil yazıdır; yani marka adı doğrudan görsel kimliğe dönüşür. Bu durumda harflerin biçimi markanın sesi olur. Kalın ve köşeli bir font kararlı konuşur, ince ve akıcı bir font daha yumuşak.
Fontun kendisi bir mesaj taşır
Her font ailesi, geçmişinden gelen bir çağrışım taşır. Geometrik ve sıkı boşluklu sans-serif fontlar teknoloji ve verimlilik hissi verir; yazılım şirketlerinde sık görülür. El yazısına yakın akıcı fontlar sıcaklık ve kişisellik iletir, butik işletmelerde ve gastronomide tercih edilir. Klasik serif fontlar miras ve otorite taşır; hukuk büroları ile akademik kurumlar hâlâ bu yöne gider.
Font seçerken ilk soru “güzel mi?” değildir. İlk soru “markanın kişiliğiyle uyuşuyor mu?” olmalıdır. Güzel bir font yanlış markaya takıldığında yine de yanlıştır.
Hazır font mu, özelleştirilmiş font mu
Piyasada binlerce hazır font var ve aynı fontu onlarca marka kullanabiliyor. Hazır fontu olduğu gibi logoya koymak markayı ayırt edilmez kılar. Profesyonel çalışmada hazır font başlangıç noktası olur. Sonra harflerin gövdesi, kavisleri ve aralıkları markaya göre elle düzenlenir. Bir harfin ucunu kesmek, bir kavisi sivriltmek ya da iki harfi birbirine bağlamak logoyu jenerik bir yazıdan özgün bir işarete çevirir.
Tamamen özel çizilmiş yazı tipi pahalı ve uzun bir iştir. Çoğu küçük işletme için hazır fontu ince ayarla markaya uyarlamak yeterlidir.
Okunabilirlik estetikten önce gelir
Tasarımcıların en sık düştüğü tuzak, özgün görünsün diye okunabilirliği feda etmektir. Marka yeniyse ve adı tanınmıyorsa ziyaretçi adı okurken zorlanıyorsa logo işini yapmıyor demektir. İnce çizgili dekoratif serifler ya da aşırı bitişik el yazıları büyük boyutta güzel durur. Favicon ya da sosyal medya profil fotoğrafı boyutuna inince harfler birbirine karışır.
Bu yüzden her aday fontu en küçük kullanım boyutunda deneriz. Marka adını 16 piksel genişliğinde bir kareye sığdırıp bakmak sert ama dürüst bir testtir.
Marka adı ile font uyumu
Kısa ve sert kelimeler, yani tek heceli ve sert ünsüzlü isimler, kalın köşeli fontlarla doğal bir uyum yakalar. Uzun ve akıcı isimler daha ince ve yumuşak fontlarla iyi durur. Adın harf yapısı da fark yaratır: çok sayıda “m” ve “n” içeren bir isim dar fontlarda birbirine yapışır, çok sayıda “i” ve “l” içeren isim ise kalın fontta çubuk gibi görünür.
Türkçe karakterler ayrı bir kontrol ister. Marka adında ş, ğ, ç, ö, ü ya da noktalı İ varsa fontun bu harfleri düzgün çizip çizmediğine bakın. Yabancı kaynaklı birçok font bu karakterleri sonradan eklenmiş gibi orantısız gösterir. Bu hata logo çıktıktan sonra düzeltmesi zor bir hatadır.
Büyük harf mi, küçük harf mi
Aynı font büyük harfle yazıldığında ciddi ve geniş, küçük harfle yazıldığında samimi ve yakın durur. Marka adının tamamını büyük harf yapmak otorite verir ama uzun adlarda okunabilirliği düşürür. Küçük harfle yazılan logo ise dijitalde rahat bir hava yaratır. Türkçede büyük “I” ile noktalı “İ” ayrımı da burada devreye girer: Türkçe bilmeyen bir tasarım programı “i” harfini büyütünce noktasız “I” üretebilir ve marka adı hatalı yazılmış olur. Büyük harfli logoda adı elle kontrol etmek gerekir.
Harf aralığı ve optik düzeltme
Fontun hazır aralıkları her harf çifti için doğru olmaz. “AV” ya da “LT” gibi çiftlerde aradaki boşluk fazla görünür, “nn” gibi çiftlerde dar kalır. Bu düzeltmeye kerning denir ve logo çiziminde elle yapılır. Büyük bir başlıkta fark edilmeyen bu ayar, logo küçüldüğünde okunabilirliği belirler. Aralığı ayarlanmamış bir logo amatör görünür ve nedenini çoğu insan söyleyemez ama hisseder.
Lisans ve kullanım hakkı
Ücretsiz font her zaman ticari kullanıma açık değildir. Logo ticari bir iştir. Fontun lisansı “kişisel kullanım” diyorsa logoda kullanmak ihlaldir. Ticari lisanslı bir font almak ya da logo için fontu özel olarak yeniden çizmek bu riski ortadan kaldırır. Lisansı ve satın alma kaydını müşteriye teslim ettiğimiz dosyalarla birlikte veriyoruz. Telif ve lisans konusunun genel çerçevesi için logo telif hakları yazımıza bakabilirsiniz. Yanlış font seçiminin sonuçlarını da ayrı bir yazıda topladık.
Tek font mu, font çifti mi
Logoda çoğunlukla tek font yeter. Sloganı ayrıca yazacaksanız ikinci bir fontla ayrım yapmak mümkün; ama iki font birbirine çok benzerse yanlışlıkla seçilmiş gibi görünür. Birinin kalın, ötekinin ince olması ya da birinin serif, ötekinin sans-serif olması net bir zıtlık yaratır. Üçüncü bir font neredeyse hiç gerekmez.
Kısa bir seçim akışı
Önce marka sesini dört beş kelimeyle yazın. O kelimelere uyan sekiz on font seçin. Marka adını hepsiyle yazın. Türkçe karakterleri kontrol edin. Küçük boyut testini yapın. Kalan iki üç fontu gerçek örneklerde, yani kartvizitte ve web başlığında deneyin. Son kararı verirken fontun adını değil, yarattığı hissi tartın.
Logo yazısının web sitesinde ve diğer yerlerde nasıl duracağını web tasarım sürecinde de birlikte ele alıyoruz. Logo ve kurumsal kimlik paketi 10.000 ₺ + KDV; kapsamı fiyatlar sayfasında yazılı. Markanız için font seçimini konuşmak isterseniz iletişim sayfasından yazabilirsiniz.